The Comic Structure in Gogol’s The Overcoat in the Context of Henri Bergson’s Theory of Laughter
Turkish Studies - Language and Literature · 2026 · 21 (Volume 21 Issue Ö1) · 979-1015
DOI: 10.7827/turkishstudies.90202 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Turkish Studies - Language and Literature, 2026. Verfasst von Şebnem TELCİ DERELİ.
Abstract (Originalsprache)
On dokuzuncu yüzyıl Rus edebiyatının öncü ismi Nikolay V. Gogol, sadece düzyazı anlatısını dönüştürmekle kalmamış, aynı zamanda kendine has, özgün bir edebi komedi biçimi de geliştirmiştir. Bu makale, Gogol’ün dünya edebiyatındaki en etkili eserlerinden biri olan Palto öyküsünü, Henri Bergson’un "Gülme" kuramı çerçevesinde derinlemesine bir okumaya tabi tutmaktadır. Bergson’a göre komik olanın temel kaynağı, "canlı üzerine eklemlenmiş mekanik katılık"tır. Bu çalışma; otomatikleşme, mekanik tekrar, dalgınlık ve gülmenin toplumsal düzeltme işlevi gibi Bergsoncu temel kavramları analitik birer eksen olarak benimser. Nitel yakın okuma yöntemiyle gerçekleştirilen incelemede; başkahraman Akakiy Akakiyeviç’in rutin karakter yapısı, merkezi bir imge olan "palto" motifi ve anlatıcının ironik söylemi detaylandırılır. İnceleme sonucunda, katı bürokratik yapıların ve monoton rutinlerin bireyi nasıl insanlıktan çıkarıp mekanik birer otomata dönüştürdüğü somut örneklerle gösterilir. Özellikle Petersburg öyküleri bağlamında, Akakiy’in sosyal görünmezliği ve kentin hiyerarşik labirentindeki sıkışmışlığı, Gogol tarafından sarsıcı bir trajikomik perspektifle sunulur. Yazar, varoluşsal trajediyi komik stratejiler ve grotesk öğeler aracılığıyla kurarak, kurumsal saçmalığı ve sistemin ruhsuzluğunu görünür kılar. Analiz, insanın doğal canlılığının yerini mekanik bir otomatiğe bıraktığı noktada hem estetik bir gülmenin hem de keskin bir eleştirel mesafenin üretildiğini ortaya koyar. Bergson’un kuramsal çerçevesi öyküdeki komik mekanizmaları aydınlatırken; makale, gülmenin sadece toplumsal bir "disiplin aracı" olduğu iddiasını etik ve tarihsel boyutlarla yeniden tartışmaya açar. Sonuç olarak Palto, edebi komedinin hem toplumsal bir hiciv hem de insanlık durumuna dair derin bir eleştirel araç olduğunu kanıtlamaktadır.
Zitieren
APA
DERELİ, Ş. T. (2026). The Comic Structure in Gogol’s The Overcoat in the Context of Henri Bergson’s Theory of Laughter. Turkish Studies - Language and Literature, 21(Volume 21 Issue Ö1), 979-1015. https://doi.org/10.7827/turkishstudies.90202
Vancouver
DERELİ ŞT. The Comic Structure in Gogol’s The Overcoat in the Context of Henri Bergson’s Theory of Laughter. Turkish Studies - Language and Literature. 2026;21(Volume 21 Issue Ö1):979-1015. doi:10.7827/turkishstudies.90202
BibTeX
@article{DEREL2026,
author = {DERELİ, Şebnem TELCİ},
title = {The Comic Structure in Gogol’s The Overcoat in the Context of Henri Bergson’s Theory of Laughter},
journal = {Turkish Studies - Language and Literature},
year = {2026},
volume = {21},
number = {Volume 21 Issue Ö1},
pages = {979--1015},
doi = {10.7827/turkishstudies.90202}
}
EUVIMED