Ergenlerin Mevcut Gelişimsel Sorunlarının Yordanması: Zekâ ve Kişiliğin Rolü
Ondokuz Mayis University Journal of Education Faculty · 30.06.2026 · 45 (1) · 461-490
DOI: 10.7822/omuefd.1899868 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Ondokuz Mayis University Journal of Education Faculty, online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von Yasin Demir und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 72 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Ergenlik dönemi, biyolojik, bilişsel ve psikososyal değişimlerin yoğunlaştığı ve gelişimsel sorunların sıklıkla ortaya çıktığı kritik bir gelişim evresidir. Bu dönemde yaşanan ruhsal ve duygusal güçlüklerin erken dönemde belirlenmesi, koruyucu ve önleyici müdahalelerin planlanması açısından önem taşımaktadır. Literatürde ergenlerin ruh sağlığı ile ilişkili bireysel farklılık değişkenleri arasında kişilik yapıları ve zekâ profilleri dikkat çekmektedir. Bu bağlamda, gelişimsel sorunların bireyin bilişsel ve kişilik özellikleri çerçevesinde incelenmesi bütüncül bir değerlendirme imkânı sunmaktadır. Bu araştırmada ergenlerin gelişimsel sorunlarının zekâ ve kişilik özellikleri tarafından yordanıp yordanmadığını saptamak amaçlanmıştır. Ayrıca ergenlerin ağır basan zekâ ve kişilik özellikleri ile en sık yaşadıkları gelişimsel sorunların belirlenmesi de hedeflenmiştir. Çalışma, ilişkisel tarama modelinde yürütülmüş olup 2022–2023 eğitim öğretim yılında Orta Karadeniz Bölgesindeki bir ilçede öğrenim gören 345 lise öğrencisi (%57,4 kız) ile gerçekleştirilmiştir. Uygun örnekleme yöntemiyle seçilen katılımcı sayısının güç analizi (α=,05, etki büyüklüğü=,30, güç=,95) sonucunda yeterli olduğu belirlenmiştir. Veriler “Gelişimsel Sorun Alanları Ölçeği”, “Çoklu Zekâ Ölçeği” ve “Mesleki Kişilik Tipleri Envanteri” ile toplanmış; analizlerde korelasyon ve çoklu doğrusal regresyon teknikleri kullanılmıştır. Katılımcıların gelişimsel sorunları ile sanatsal kişilik ve sosyal kişilik özellikleri arasında pozitif ilişkiler bulunmuştur. Bu sorunlar ile gerçekçi kişilik ve geleneksel kişilik arasında negatif ilişkiler bulunmuştur. Ayrıca gelişimsel sorunlar ile kinestetik zekâ arasında negatif ilişki, varoluşçu zekâ ve müziksel zekâ ile ise pozitif ilişki bulunmuştur. Gerçekçi kişilik, sanatsal kişilik, sosyal kişilik, geleneksel kişilik, kinestetik zekâ, varoluşçu zekâ ve müziksel zekâ ergenlerin gelişimsel sorunlarını yordamaktadır. Bu zekâ ve kişilik özelliklerinin gelişimsel sorunlardaki değişimin %16'sını açıkladığı bulunmuştur.
Zitieren
APA
Demir, Y., & Yıldırım, O. (2026). Ergenlerin Mevcut Gelişimsel Sorunlarının Yordanması: Zekâ ve Kişiliğin Rolü. Ondokuz Mayis University Journal of Education Faculty, 45(1), 461-490. https://doi.org/10.7822/omuefd.1899868
Vancouver
Demir Y, Yıldırım O. Ergenlerin Mevcut Gelişimsel Sorunlarının Yordanması: Zekâ ve Kişiliğin Rolü. Ondokuz Mayis University Journal of Education Faculty. 2026;45(1):461-490. doi:10.7822/omuefd.1899868
BibTeX
@article{Demir2026,
author = {Demir, Yasin and Yıldırım, Oğuzhan},
title = {Ergenlerin Mevcut Gelişimsel Sorunlarının Yordanması: Zekâ ve Kişiliğin Rolü},
journal = {Ondokuz Mayis University Journal of Education Faculty},
year = {2026},
volume = {45},
number = {1},
pages = {461--490},
doi = {10.7822/omuefd.1899868}
}
EUVIMED