Kolomb Takası’nın Jeokültürel Etkileri: Erken Modern Dünyada Mekân ve Kültürün Yeniden Yapılanması
Avrasya Beşeri Bilim Araştırmaları Dergisi · 19.05.2026 · (1) · 1-35
DOI: 10.7596/abbad.1895999 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Avrasya Beşeri Bilim Araştırmaları Dergisi, online erschienen am 19.05.2026. Verfasst von Murat Çınar. Die Arbeit nennt 72 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma, Alfred W. Crosby’nin ortaya koyduğu Kolomb Takası kavramını yalnızca biyolojik tür transferi olarak değil, erken modern dönemde küresel mekânın yeniden yapılanmasına yol açan kapsamlı bir jeokültürel dönüşüm süreci olarak ele almaktadır. Araştırma, 1492 sonrasında kıtalar arasındaki biyolojik izolasyonun sona ermesinin dünya demografisi, üretim sistemleri, beslenme kültürleri ve güç ilişkileri üzerindeki etkilerini tarihsel coğrafya perspektifiyle analiz etmektedir. Nitel yönteme dayanan çalışma; seyir defterleri, kronikler, arkeolojik bulgular ve paleoçevresel verilerden yararlanarak biyolojik homojenleşme, Dünya Sistemleri Teorisi ve mekânsal sabit kavramlarını birlikte değerlendirmektedir. Bulgular, Kolomb Takası’nın simetrik bir değişimden ziyade asimetrik sonuçlar ürettiğini göstermektedir. Eski Dünya hastalıkları Amerika’da büyük bir demografik çöküşe neden olurken, Amerika kökenli yüksek kalorili ürünler Avrupa ve Asya’da nüfus artışını desteklemiş ve uzun vadede küresel güç dengelerinin dönüşümüne katkı sağlamıştır. Ayrıca aktarılan türlerin yerelleştirilmesi, kimlik inşası ve kültürel yeniden anlamlandırma süreçleriyle birlikte değerlendirilmiştir. Çalışma, Kolomb Takası’nı modern kapitalist dünya sisteminin ve küresel eşitsizliklerin tarihsel zeminini şekillendiren temel bir jeokültürel kırılma olarak konumlandırmaktadır.
Zitieren
APA
Çınar, M. (2026). Kolomb Takası’nın Jeokültürel Etkileri: Erken Modern Dünyada Mekân ve Kültürün Yeniden Yapılanması. Avrasya Beşeri Bilim Araştırmaları Dergisi, 1-35. https://doi.org/10.7596/abbad.1895999
Vancouver
Çınar M. Kolomb Takası’nın Jeokültürel Etkileri: Erken Modern Dünyada Mekân ve Kültürün Yeniden Yapılanması. Avrasya Beşeri Bilim Araştırmaları Dergisi. 2026:1-35. doi:10.7596/abbad.1895999
BibTeX
@article{nar2026,
author = {Çınar, Murat},
title = {Kolomb Takası’nın Jeokültürel Etkileri: Erken Modern Dünyada Mekân ve Kültürün Yeniden Yapılanması},
journal = {Avrasya Beşeri Bilim Araştırmaları Dergisi},
year = {2026},
number = {1},
pages = {1--35},
doi = {10.7596/abbad.1895999}
}
EUVIMED