EUVIMEDEUVIMED entdecken
Open Access · CC BY-NC 4.0

Batı’da ve Türkiye’de eğitim felsefesinin tarihi: Ana hatlar

Hasan Ünder

Turkish History of Education Research (TURKHER) · 2026

DOI: 10.71350/turkher.23 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Turkish History of Education Research (TURKHER), 2026. Verfasst von Hasan Ünder. Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY-NC 4.0).

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Modern eğitim kurumlarını ve anlayışlarını büyük ölçüde Batı’dan alan Türkiye’de, eğitimle ilgili bir konudaki gelişmeleri anlamak için Batı’nın örnek alınan ülkelerindeki gelişmelerle ilişki içinde ele almak zorunludur. Bu, eğitim felsefesi disiplini için de geçerlidir. Başlangıçta eğitim sorunları tarafından güdülendiği için esas olarak bir eğitim teorisi şeklinde doğan Batı felsefesinin bu sorunlarla bağı zamanla zayıflasa da; 18. yüzyılın sonlarında Prusya’da zorunlu eğitim uygulamasının talepleri yüzünden felsefe ve eğitim sorunları, kurumsal ve içerik olarak pedagoji bünyesinde yeniden bir araya gelmiştir. Ampirik bilimlerin bağımsızlaşmasıyla alanı daralan felsefenin ve yardımcı disiplinlerini kaybeden pedagojinin ardından ortaya çıkan eğitim felsefesinin görevi; ABD’de önce spekülatif felsefenin izmlerinden sonuçlar çıkarmak, ardından ABD ve İngiltere’de analitik felsefenin etkisiyle eğitimsel kavramları çözümlemek olarak tanımlanmış, 1980’lerden sonra toplumsal hareketlerin ve postmodernizmin etkisiyle kendisinden ilham alınacak yeni düşünürlere ve izmlere yönelmiştir. Türkiye’de pedagoji tarihi ve pedagoji dersleri tarafından içerilen eğitim felsefesi, 1953’deki Beşinci Milli Eğitim Şurası’nın ardından ABD’deki gibi ayrı bir ders olarak ve oradaki gibi “izmler” ve eğitim akımlarından oluşan içerikle okutulmuştur. Disiplinin kurumsal varlığı 1960’larda Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi’nde oluşmuş ve devam etmiştir. Dersin, 2018’deki YÖK kararıyla içeriği zenginleştirilerek zorunlu hale getirilmesi, zorunluluk 2020’de zayıflatılsa da, Eğitimin Felsefi, Sosyal ve Tarihi Temelleri ana bilim dallarının canlanması ve lisansüstü programların açılması için kritik bir itici güç olmuştur.

Zitieren

APA

Ünder, H. (2026). Batı’da ve Türkiye’de eğitim felsefesinin tarihi: Ana hatlar. Turkish History of Education Research (TURKHER). https://doi.org/10.71350/turkher.23

Vancouver

Ünder H. Batı’da ve Türkiye’de eğitim felsefesinin tarihi: Ana hatlar. Turkish History of Education Research (TURKHER). 2026. doi:10.71350/turkher.23

BibTeX
@article{nder2026,
  author = {Ünder, Hasan},
  title = {Batı’da ve Türkiye’de eğitim felsefesinin tarihi: Ana hatlar},
  journal = {Turkish History of Education Research (TURKHER)},
  year = {2026},
  doi = {10.71350/turkher.23}
}
Kostenlos starten →