Akademisyenlerin Yapay Zekâ Okuryazarlıklarına Yönelik Bir İnceleme: Amasya Üniversitesi Örneği
Amasya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi · 16.04.2026 · 142-171
DOI: 10.71218/asobid.1909306 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Amasya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, online erschienen am 16.04.2026. Verfasst von Cem Yücetürk. Die Arbeit nennt 41 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Dijital teknolojilerin gelişmesi ile ortaya çıkan potansiyel fırsatları ve olası tehditleri iyi analiz edebilmek için yapay zekâ okuryazarlığı becerisi günümüzün en çok ihtiyaç duyulan yetkinliklerinden biri haline gelmektedir. Yapay zekâ modellerinin sunduğu çeşitli araçlar akademik alanın tüm boyutlarında yeni dönüşümlere yol açmaktadır. Bu dönüşüm, akademisyenlerin YZ araçları ile üretilen içeriklerin eleştirel ve etik değerlendirmesini yapmalarını zorunlu kılmaktadır. Özellikle üretken YZ’nin ders hazırlama, literatür tarama ve veri analizi gibi süreçleri kolaylaştırması, yapay zekâ okuryazarlığını çağdaş akademik yeterliğin temel boyutlarından biri hâline getirmiştir. Araştırmanın konusu yükseköğretimde görev yapan akademisyenlerin yapay zekâ okuryazarlığı düzeyleridir. Çalışmanın örneklemi Amasya Üniversitesi’nde görev yapan akademisyenlerden oluşmaktadır. Çalışmanın amacı ise bu akademisyenlerin YZ okuryazarlık düzeylerini ortaya koymak ve cinsiyet, disiplin, akademik kıdem, günlük internet kullanımı ile ücretli YZ araçlarına erişim gibi etkenlere göre farklılıkları incelemektir. Çalışma, betimsel tarama deseninde tasarlanmıştır. Veriler, yüksek iç tutarlığa sahip 31 maddelik Yapay Zekâ Okuryazarlığı Ölçeği’nin çevrim içi uygulanmasıyla toplanmıştır. Ölçek; teknik anlama, eleştirel değerlendirme ve pratik uygulama alt boyutlarından oluşmaktadır. Bulgular, akademisyenlerin genel olarak orta düzeyde YZ okuryazarlığına sahip olduğunu göstermektedir. Pratik uygulama boyutu en güçlü alan iken, teknik bilgi eksiklikleri öne çıkmaktadır. Kadın akademisyenler eleştirel ve pratik açılardan daha yüksek yeterlik sergilerken, genç araştırma görevlileri ile fen bilimleri alanındakiler teknik ve pratik boyutlarda öne çıkmaktadır. Güzel sanatlar alanında ise eleştirel duyarlılığın belirgin olduğu gözlenmiştir. Düzenli internet kullanımı ve ücretli YZ araçlarına erişim, okuryazarlığı artırıcı etki yaratmaktadır. Sonuçlar, üniversitelerin teknik temelli eğitim modüllerini eleştirel-etik içeriklerle bütünleştirmesi ve tüm akademik personel için kurumsal YZ erişim eşitliği sağlaması gerektiğine işaret etmektedir. Çalışma, sorumlu ve yenilikçi YZ entegrasyonu hedefleyen dijital dönüşüm politikalarına yönelik öneriler de sunmaktadır.
Zitieren
APA
Yücetürk, C. (2026). Akademisyenlerin Yapay Zekâ Okuryazarlıklarına Yönelik Bir İnceleme: Amasya Üniversitesi Örneği. Amasya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 142-171. https://doi.org/10.71218/asobid.1909306
Vancouver
Yücetürk C. Akademisyenlerin Yapay Zekâ Okuryazarlıklarına Yönelik Bir İnceleme: Amasya Üniversitesi Örneği. Amasya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2026:142-171. doi:10.71218/asobid.1909306
BibTeX
@article{Ycetrk2026,
author = {Yücetürk, Cem},
title = {Akademisyenlerin Yapay Zekâ Okuryazarlıklarına Yönelik Bir İnceleme: Amasya Üniversitesi Örneği},
journal = {Amasya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi},
year = {2026},
pages = {142--171},
doi = {10.71218/asobid.1909306}
}
EUVIMED