EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

VARLIK–DEĞER İLİŞKİSİ BAĞLAMINDA ÂŞIK VEYSEL’İN İNSAN TASAVVURU

İsmail Erdoğan, Nurşan Nozoğlu

Çankırı Karatekin Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi · 30.06.2026 · 6 (2) · 1-19

DOI: 10.71096/cakutad.1903394 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Çankırı Karatekin Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von İsmail Erdoğan und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 28 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Bu makalede, Cumhuriyet dönemi Türk halk edebiyatının en önemli temsilcilerinden biri olan Âşık Vey-sel’in şiirlerinde dile getirilen insan anlayışı çok boyutlu bir perspektifle incelenmeye çalışılmıştır. Çalışmanın temel amacı, Veysel’in insan anlayışını ontolojik, ahlaki ve tasavvufi temelleriyle ortaya koymak ve bu anlayışı yer yer Anadolu irfan geleneği bağlamında değerlendirmektir. Bu çerçevede insanın varlık düzenindeki konumu, ahlaki sorumluluğu, kendini bilme süreci ve fânilik bilinci üzerinde durulmuştur. Makale boyunca Âşık Veysel’in şiirleri konu odaklı bir yaklaşımla analiz edilmiş; bilgelik, adalet, sevgi, hoşgörü, tevazu, doğruluk, çalışkanlık, doğaya saygı ve ölüm bilinci gibi temel kavramların onun insan tasavvurundaki belirleyici rolü ortaya konulmaya gayret edilmiştir. Veysel’in insanı yalnızca biyolojik bir varlık olarak değil, ahlaki olgunlaşma sürecinde bulunan ve kendini bilmekle yükümlü bir özne olarak konumlandırdığı tespit edilmiştir. Özellikle “toprak” metaforunun insanın yaratılışını, geçiciliğini ve varoluşsal tevazuunu simgeleyen temel ontolojik referans olduğu görülmüştür. Çalışmada ayrıca Veysel’in şiirlerinde yer alan ayrımcılık, kibir, cehalet, hile ve nefsani arzular gibi insana ait olumsuz özellikler eleştirel bir çerçevede değerlendirilmiş; onun bu kavramları yalnızca bireysel kusurlar olarak değil, toplumsal çözülmenin nedenleri olarak ele aldığı ortaya konmuştur. Âşık Veysel’in insan anlayışı, Anadolu tasavvuf geleneğinin önemli temsilcileriyle düşünsel paralellikler taşısa da modern dönemin sosyal ve ahlaki problemlerine yönelik özgün ve güncel bir etik söylem üretmektedir. Sonuç olarak Veysel’in insan tasavvuru; yaratılış bilinci, ahlaki sorumluluk, sevgi merkezli birlik anlayışı ve fânilik idraki üzerine kurulu bütüncül bir insan modelini yansıtmaktadır.

Zitieren

APA

Erdoğan, İ., & Nozoğlu, N. (2026). VARLIK–DEĞER İLİŞKİSİ BAĞLAMINDA ÂŞIK VEYSEL’İN İNSAN TASAVVURU. Çankırı Karatekin Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 6(2), 1-19. https://doi.org/10.71096/cakutad.1903394

Vancouver

Erdoğan İ, Nozoğlu N. VARLIK–DEĞER İLİŞKİSİ BAĞLAMINDA ÂŞIK VEYSEL’İN İNSAN TASAVVURU. Çankırı Karatekin Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi. 2026;6(2):1-19. doi:10.71096/cakutad.1903394

BibTeX
@article{Erdoan2026,
  author = {Erdoğan, İsmail and Nozoğlu, Nurşan},
  title = {VARLIK–DEĞER İLİŞKİSİ BAĞLAMINDA ÂŞIK VEYSEL’İN İNSAN TASAVVURU},
  journal = {Çankırı Karatekin Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi},
  year = {2026},
  volume = {6},
  number = {2},
  pages = {1--19},
  doi = {10.71096/cakutad.1903394}
}
Kostenlos starten →