Kaygusuz Abdal'ın Tanrı Anlayışı
Çankırı Karatekin Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi · 2025
DOI: 10.71096/cakutad.1744767 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Çankırı Karatekin Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 2025. Verfasst von İsmail Erdoğan und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 14 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma Alevî-Bektaşî geleneğinin önemli temsilcilerinden biri olan Kaygusuz Abdal’ın Tanrı tasavvurunu çeşitli yönleriyle ele almayı amaçlamaktadır. Her ne kadar “yedi ulu ozan”dan biri olmasa da onun İslam inancı ile eski Türk düşüncesini harmanlayarak Anadolu Türklüğünün din anlayışının oluşmasında etkin bir konuma sahip olduğu söylenmektedir. Bununla birlikte bazı dizelerinin halk arasında dilden dile dolaşıyor olması, onun fikirlerinin bilim camiası tarafından da önemle takip edildiği anlamına gelmemektedir. Ancak son zamanlarda kendisiyle ilgili bazı akademik araştırmaların yapılması olumlu bir gelişme olmakla birlikte bu çalışmaların yeterli olduğu söylenemez. Ayrıca onun Tanrı, evren, insan ve değer gibi konularla ile ilgili görüşlerini ele alan bir çalışmaya da henüz rastlanmamıştır. Bu durum, Kaygusuz Abdal’ın edebi yönü yanında dinî, felsefi ve tasavvufi görüşlerinin de bilimsel olarak ele alınması gerektiğini ortaya koymaktadır. Çünkü onun şiirleri dil ve edebiyat yanında Alevî-Bektaşî düşünceye ait önemli fikirleri de içinde barındırmaktadır. Kaygusuz Abdal, klasik anlamda elbette bir filozof veya herhangi bir ilim dalında temayüz etmiş bir şahsiyet değildir. Bundan dolayı onun fikirlerini ve özellikle de Tanrı anlayışını bir filozof gibi açıklaması beklenemez ancak o binlerce yıllık geleneği devam ettiren bir ozan olması hasebiyle duygu ve düşüncelerini manzum bir şekilde dile getirmektedir. Dolayısıyla onun görüşlerinin dizeler içerisinden bulunup çıkarılması gerekmektedir. Şiirleri üzerinde yaptığımız incelemelere göre Kaygusuz Abdal’ın nasıl bir Tanrı’ya inandığını özlü, net ve veciz bir biçimde dile getirdiğini söyleyebiliriz. Bu dizelerde onun Tanrı’yı evrendeki varlıkların özünde tecelli eden mutlak bir hakikat olarak gördüğünü ve Tanrı ile ilgili çeşitli inanç ve felsefelerde dile getirilen tüm sıfatlara değindiğini ifade edebiliriz.
Zitieren
APA
Erdoğan, İ., & Akto, D. (2025). Kaygusuz Abdal'ın Tanrı Anlayışı. Çankırı Karatekin Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi. https://doi.org/10.71096/cakutad.1744767
Vancouver
Erdoğan İ, Akto D. Kaygusuz Abdal'ın Tanrı Anlayışı. Çankırı Karatekin Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi. 2025. doi:10.71096/cakutad.1744767
BibTeX
@article{Erdoan2025,
author = {Erdoğan, İsmail and Akto, Duygu},
title = {Kaygusuz Abdal'ın Tanrı Anlayışı},
journal = {Çankırı Karatekin Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi},
year = {2025},
doi = {10.71096/cakutad.1744767}
}
EUVIMED