DEPREME BAĞLI ZORUNLU GÖÇÜN BESLENME ALIŞKANLIKLARI VE PSİKOLOJİK ETKİLER ÜZERİNE ETKİSİ: KARMA YÖNTEMLİ BİR İNCELEME
Göç Araştırmaları Dergisi · 07.08.2026 · 12 (2) · 68-88
DOI: 10.70972/gad.1912423 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Göç Araştırmaları Dergisi, online erschienen am 07.08.2026. Verfasst von İbrahim Karadeniz und 4 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 40 Literaturangaben. Gefördert von: TÜBİTAK 2209 A kapsamında Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu tarafından desteklenmiştir..
Abstract (Originalsprache)
Arka plan: Depremler gibi büyük ölçekli afetler, bireylerin yaşam koşullarını köklü biçimde değiştirerek beslenme alışkanlıkları ve psikolojik durumları üzerinde önemli etkiler yaratmaktadır. Özellikle zorunlu göç, bireylerin hem gıda erişimini hem de kültürel beslenme pratiklerini etkileyerek yeni bir uyum sürecini beraberinde getirmektedir. Bu süreçte ortaya çıkan değişimlerin bütüncül olarak değerlendirilmesi, afet sonrası müdahalelerin etkinliği açısından kritik öneme sahiptir. Amaç: Bu çalışma, 6 Şubat depremleri sonrasında zorunlu göçe maruz kalan bireylerin beslenme alışkanlıklarındaki değişimleri ve besin ögesi yeterliliğini incelemek amacıyla tasarlanmıştır. Ayrıca bu bireylerin yerleştikleri bölgenin mutfak kültürüne uyum süreçleri ile zorunlu göçün yeme davranışı üzerindeki psikolojik etkileri değerlendirilmiştir. Yöntem: Araştırmada nicel (Besin Tüketim Sıklığı Formu, 3 günlük besin kaydı, EDE-Q-13, psikososyal etki ölçeği) ve nitel (derinlemesine görüşmeler) yöntemlerin bir arada kullanıldığı karma yöntem deseni uygulanmıştır. Çalışmaya, Trabzon ve çevre illere göç etmiş 18–65 yaş arası 30 birey dâhil edilmiştir. Nicel veriler SPSS ve BEBIS programlarıyla, nitel veriler ise içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Bulgular: Katılımcıların ortalama enerji alımı (1916 kcal/gün) önerilen düzeyin biraz altında bulunmuştur. Buna karşın karbonhidrat, protein ve yağ alımı referans değerlerin üzerinde gerçekleşmiştir (p<0,05). Diyet lifi, E vitamini, folat, potasyum, kalsiyum ve magnezyum gibi mikro besin ögelerinin alımı ise belirgin biçimde yetersiz bulunmuştur (p<0,05). EDE-Q-13 puanları ile kolesterol, doymuş yağ ve folat alımları arasında anlamlı pozitif korelasyon tespit edilmiştir. Nitel bulgular, bireylerin bölgesel mutfağa uyumda zorluk yaşadıklarını belirtmişlerdir. Yöresel besinler arasında en sık tüketilenler sorgulandığında ise kuymak ve sütlaç gibi tanıdık yiyeceklere yöneldiklerini ortaya çıkmıştır. Sosyal sağlık puanları ile duygusal yeme ve beden memnuniyetsizliği arasında anlamlı ilişkiler saptanmıştır. Sonuç: Zorunlu göçün bireylerin beslenme durumu ve ruhsal iyi oluşu üzerinde çok boyutlu etkileri olduğu görülmektedir. Afet sonrası beslenme müdahalelerinde kültürel olarak tanıdık gıdalar ve psikososyal destek hizmetleri bir arada sunularak daha sağlıklı yeme davranışları teşvik edilmeli ve bireylerin uyum süreci desteklenmelidir.
Förderung
- TÜBİTAK 2209 A kapsamında Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu tarafından desteklenmiştir.
Zitieren
APA
Karadeniz, İ., Murat, B. D., Samancı, M., Yıldız, Ö. B., & Atalar, B. (2026). DEPREME BAĞLI ZORUNLU GÖÇÜN BESLENME ALIŞKANLIKLARI VE PSİKOLOJİK ETKİLER ÜZERİNE ETKİSİ: KARMA YÖNTEMLİ BİR İNCELEME. Göç Araştırmaları Dergisi, 12(2), 68-88. https://doi.org/10.70972/gad.1912423
Vancouver
Karadeniz İ, Murat BD, Samancı M, Yıldız ÖB, Atalar B. DEPREME BAĞLI ZORUNLU GÖÇÜN BESLENME ALIŞKANLIKLARI VE PSİKOLOJİK ETKİLER ÜZERİNE ETKİSİ: KARMA YÖNTEMLİ BİR İNCELEME. Göç Araştırmaları Dergisi. 2026;12(2):68-88. doi:10.70972/gad.1912423
BibTeX
@article{Karadeniz2026,
author = {Karadeniz, İbrahim and Murat, Büşra Dokuz and Samancı, Merve and Yıldız, Öznur Bahar and Atalar, Berza},
title = {DEPREME BAĞLI ZORUNLU GÖÇÜN BESLENME ALIŞKANLIKLARI VE PSİKOLOJİK ETKİLER ÜZERİNE ETKİSİ: KARMA YÖNTEMLİ BİR İNCELEME},
journal = {Göç Araştırmaları Dergisi},
year = {2026},
volume = {12},
number = {2},
pages = {68--88},
doi = {10.70972/gad.1912423}
}
EUVIMED