GÖÇ YÖNETİMİNDE YAPAY ZEKÂ: 6458 SAYILI YUKK KAPSAMINDA İKAMET İZİNLERİ ÜZERİNE İNCELEME
Göç Araştırmaları Dergisi · 06.08.2026 · 12 (1 (Göç ve Yapay Zekâ)) · 150-172
DOI: 10.70972/gad.1896334 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Göç Araştırmaları Dergisi, online erschienen am 06.08.2026. Verfasst von Abdurrahman Boyraz. Die Arbeit nennt 54 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Arka Plan: Son yıllarda, yapay zekâ algoritmalarının hukuk alanına uyarlanması, özellikle büyük veri öbekleri, hukuki tahmin sistemleri ve otomatik yardımcı karar mekanizmalarıyla dikkat çekmektedir. Bu durum bir yandan yargı süreçlerinde hızlanma ve standardizasyon sağlarken diğer yandan geleneksel hukuk ilkeleri köklü dönüşüm geçirmektedir. Amaç: Bu çalışmada 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunun kapsamında belirlenmiş ikamet izin türlerine kısaca değinilmiş bu türlere ilişkin idari karar süreçlerinde yapay zekânın kullanımı hukuk ve hukukun temel ilkeleri esas alınarak incelenmiş ve çıkarımlar yapılmıştır. Yöntem: Bu araştırmada, nitel araştırma yöntemlerinden ikincil veri analizi yöntemi benimsenmiş; ilgili yasal mevzuat ve mevcut akademik literatür, hukukun temel ilkeleri çerçevesinde içerik analizi yoluyla değerlendirilmiştir.Bulgular: Elde edilen sonuçlara göre kısa dönem ve öğrenci ikamet izni gibi süreçlerin yapay zekâ kullanımı için daha uygun olduğunu göstermektedir. Özellikle başvuru ve değerlendirme aşamalarındaki belge kontrolü ve süre hesaplaması gibi rutin işlerde yapay zekânın hızından yararlanılabilir. Ancak buradaki en temel nokta, yapay zekânın asıl karar verici değil, sisteme destek olan bir yardımcı araç olarak kurgulanması gerektiğidir. Yapay zekâ kullanımı idari süreçlere hız, tutarlılık ve verimlilik getirebilecek olsa da riskli yönleri de göz ardı edilmemelidir. Kamu düzeni ve güvenliğini ilgilendiren ya da idarenin kendi takdir yetkisini kullandığı kritik alanlarda, algoritmik kararlar hak ihlallerine yol açabilir. Aslında Avrupa Birliği’nin de göç ve sınır yönetimi gibi hassas alanlarda yapay zekâ kullanımını 'yüksek riskli' kategorisine alması, bu konuda ne kadar dikkatli olunması gerektiğini açıkça ortaya koymaktadır.Sonuç: Çalışmada; yapay zekânın ikamet izinlerinde nihai karar merci değil, insan kontrolünde çalışan yardımcı bir araç olması gerektiği sonucuna varılmıştır. Ancak bu sayede temel hakları koruyabilir; hukuk devleti, şeffaflık ve hesap verilebilirlik ilkelerini sağlam temellere oturtabiliriz.
Zitieren
APA
Boyraz, A. (2026). GÖÇ YÖNETİMİNDE YAPAY ZEKÂ: 6458 SAYILI YUKK KAPSAMINDA İKAMET İZİNLERİ ÜZERİNE İNCELEME. Göç Araştırmaları Dergisi, 12(1 (Göç ve Yapay Zekâ)), 150-172. https://doi.org/10.70972/gad.1896334
Vancouver
Boyraz A. GÖÇ YÖNETİMİNDE YAPAY ZEKÂ: 6458 SAYILI YUKK KAPSAMINDA İKAMET İZİNLERİ ÜZERİNE İNCELEME. Göç Araştırmaları Dergisi. 2026;12(1 (Göç ve Yapay Zekâ)):150-172. doi:10.70972/gad.1896334
BibTeX
@article{Boyraz2026,
author = {Boyraz, Abdurrahman},
title = {GÖÇ YÖNETİMİNDE YAPAY ZEKÂ: 6458 SAYILI YUKK KAPSAMINDA İKAMET İZİNLERİ ÜZERİNE İNCELEME},
journal = {Göç Araştırmaları Dergisi},
year = {2026},
volume = {12},
number = {1 (Göç ve Yapay Zekâ)},
pages = {150--172},
doi = {10.70972/gad.1896334}
}
EUVIMED