YAPAY SİNİR AĞI KULLANILARAK YASA DIŞI DÜZENSİZ GÖÇMENLERİN HUDUTLARDAN GEÇİŞ TEŞEBBÜSLERİNİN BÖLGESEL VE ZAMANSAL OLARAK TAHMİN EDİLMESİ
Göç Araştırmaları Dergisi · 06.08.2026 · 12 (1 (Göç ve Yapay Zekâ)) · 114-134
DOI: 10.70972/gad.1883558 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Göç Araştırmaları Dergisi, online erschienen am 06.08.2026. Verfasst von Zafer Şengül. Die Arbeit nennt 27 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Arka plan: Yasa dışı düzensiz göç hareketleri, kara hudutlarının güvenliği açısından giderek daha karmaşık ve öngörülmesi güç bir sorun halini almıştır. Bu süreç, coğrafi özellikler, meteorolojik koşullar, güvenlik altyapısının durumu ve zamana bağlı değişkenlerin eş zamanlı etkisiyle şekillendiği için, geleneksel analiz yöntemleri riskli bölgeleri ve kritik zaman dilimlerini önceden tespit etmede yetersiz kalmaktadır. Bu durum, veri odaklı ve öngörücü yaklaşımların önemini artırmaktadır. Amaç: Bu çalışmanın amacı, yasa dışı düzensiz göçmenlerin hudut geçiş teşebbüslerini hem bölgesel hem de zamansal boyutlarda tahmin edebilen bir yapay sinir ağı modeli geliştirmek ve söz konusu modelin karar destek sistemlerinde kullanılabilirliğini değerlendirmektir. Yöntem: Araştırmada, yaklaşık son iki yıla ait hudut olay kayıtları ile çevresel, meteorolojik, zamansal ve güvenlik altyapısı ile ilgili değişkenleri içeren bir veri seti kullanılmıştır. Modelin girdileri arasında arazi yapısı, modüler beton duvarların durumu, keşif ve gözetleme unsurları, hava koşulları (sıcaklık, yağış, rüzgâr hızı), ay fazları, mevsimsel değişkenler, güvenlik birimlerinin varlığı ve takviye durumu yer almaktadır. Çok katmanlı bir yapay sinir ağı modeli denetimli öğrenme yaklaşımıyla eğitilmiş ve performansı doğruluk, kesinlik, duyarlılık, F1 skoru ve ROC-AUC ölçütleri ile değerlendirilmiştir. Ayrıca, model tahmin sonuçları bölgesel risk yoğunluklarını göstermek amacıyla ısı haritasıyla görselleştirilmiştir. Bulgular: Analiz sonuçları, geliştirilen yapay sinir ağı modelinin yasa dışı düzensiz göçmenlerin hudutlardan geçiş teşebbüslerini öngörmede tatmin edici bir performans sağladığını göstermektedir (Doğruluk: 0.7655, Kesinlik: 0.5553, Duyarlılık: 0.9391, F1-skoru: 0.6979, ROC-AUC: 0.9078). Özellikle yüksek duyarlılık değeri, gerçekleşen olayların büyük çoğunluğunun doğru biçimde tespit edildiğini ortaya koymaktadır. Isı haritası, belirli hudut bölgeleri ve zaman dilimlerinin sistematik olarak yüksek risk taşıdığını göstermiştir. Bu alanların genellikle görüş imkânlarının kısıtlı olduğu, engebeli arazilere sahip ve fiziksel engellerin sınırlı olduğu bölgeler olduğu belirlenmiştir.Sonuç: Bulgular, yapay sinir ağı tabanlı tahmin modellerinin hudut güvenliği alanında erken uyarı sistemleri ve risk analiz süreçlerinde etkin bir araç olabileceğini ortaya koymaktadır. Model çıktılarının bölgesel görselleştirilmesi, karar vericilerin durumsal farkındalığını artırmakta ve güvenlik kaynaklarının daha etkin ve rasyonel planlanmasına katkı sağlamaktadır. Bu yönüyle çalışma, hem akademik literatüre hem de uygulamaya yönelik karar destek sistemlerine değerli bir katkı sunmaktadır.
Zitieren
APA
Şengül, Z. (2026). YAPAY SİNİR AĞI KULLANILARAK YASA DIŞI DÜZENSİZ GÖÇMENLERİN HUDUTLARDAN GEÇİŞ TEŞEBBÜSLERİNİN BÖLGESEL VE ZAMANSAL OLARAK TAHMİN EDİLMESİ. Göç Araştırmaları Dergisi, 12(1 (Göç ve Yapay Zekâ)), 114-134. https://doi.org/10.70972/gad.1883558
Vancouver
Şengül Z. YAPAY SİNİR AĞI KULLANILARAK YASA DIŞI DÜZENSİZ GÖÇMENLERİN HUDUTLARDAN GEÇİŞ TEŞEBBÜSLERİNİN BÖLGESEL VE ZAMANSAL OLARAK TAHMİN EDİLMESİ. Göç Araştırmaları Dergisi. 2026;12(1 (Göç ve Yapay Zekâ)):114-134. doi:10.70972/gad.1883558
BibTeX
@article{engl2026,
author = {Şengül, Zafer},
title = {YAPAY SİNİR AĞI KULLANILARAK YASA DIŞI DÜZENSİZ GÖÇMENLERİN HUDUTLARDAN GEÇİŞ TEŞEBBÜSLERİNİN BÖLGESEL VE ZAMANSAL OLARAK TAHMİN EDİLMESİ},
journal = {Göç Araştırmaları Dergisi},
year = {2026},
volume = {12},
number = {1 (Göç ve Yapay Zekâ)},
pages = {114--134},
doi = {10.70972/gad.1883558}
}
EUVIMED