GELENEKSEL SINIR REJİMİNDEN DİJİTAL EGEMENLİĞE: YAPAY ZEKÂ DESTEKLİ ÇOK KATMANLI GÜVENLİK MİMARİSİ VE İNSANİ KORİDOR YÖNETİMİ
Göç Araştırmaları Dergisi · 06.08.2026 · 12 (1 (Göç ve Yapay Zekâ)) · 90-113
DOI: 10.70972/gad.1881543 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Göç Araştırmaları Dergisi, online erschienen am 06.08.2026. Verfasst von Murat Özkaya. Die Arbeit nennt 48 Literaturangaben. Gefördert von: Yoktur..
Abstract (Originalsprache)
Arka Plan: Günümüz sınır yönetimi stratejileri, teknolojik modernizasyon iddialarına rağmen Roma İmparatorluğu'ndan miras kalan statik ve reaktif savunma anlayışını aşmakta zorlanmaktadır. Geleneksel fiziksel bariyerler, dinamik göç hareketleri ve “polikriz” olarak tanımlanan yüksek yoğunluklu tehdit ortamı karşısında yetersiz kalmaktadır.Amaç: Bu çalışma, geleneksel yöntemlerin yapısal tıkanıklıklarını ele alarak yapay zekâ (YZ) destekli, çok katmanlı ve hibrit bir sınır güvenlik mimarisi önermeyi amaçlamaktadır. Çalışma, teknolojinin yalnızca bir engelleme aracı değil, aynı zamanda yardıma muhtaç kişileri güvenli koridorlara yönlendiren etik bir “filtre” olarak kullanılmasını savunmaktadır.Yöntem: Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi ve kavramsal modelleme teknikleri kullanılmıştır. Mevcut sınır yönetimi paradigmaları literatür taraması yoluyla analiz edilmiş; önerilen model ise operasyonel verimlilik ve AB Yapay Zekâ Yasası gibi etik standartlar çerçevesinde kurgulanmıştır.Bulgular: Önerilen model; havadan kesintisiz gözetleme sağlayan sınır balonu (aerostat) sistemleri ile toprak altı sismik algılama kablolarının (SAK) yapay zekâ aracılığıyla entegrasyonuna dayanmaktadır. Modelin özgün tarafı olan “çapraz tetikleme” mekanizması, otonom nesne sınıflandırması yaparak tehditler ile hassas grupları (sığınmacı aileler, çocuklar vb.) sınırın sıfır noktasında ayırt edebilmektedir.Sonuç: Geliştirilen model; operasyonel verimlilik, sürdürülebilir göç yönetişimi ve geri göndermeme ilkesi çerçevesinde etik bir sınır yönetimi vizyonu sunmaktadır. Akıllı sınır sistemlerinin, şeffaf ve insan haklarına saygılı bir vizyonla birleştirildiğinde devletin güvenlik egemenliği ile bireyin yaşam hakkı arasında adil bir denge kurabileceği sonucuna varılmıştır.
Förderung
- Yoktur.
Zitieren
APA
Özkaya, M. (2026). GELENEKSEL SINIR REJİMİNDEN DİJİTAL EGEMENLİĞE: YAPAY ZEKÂ DESTEKLİ ÇOK KATMANLI GÜVENLİK MİMARİSİ VE İNSANİ KORİDOR YÖNETİMİ. Göç Araştırmaları Dergisi, 12(1 (Göç ve Yapay Zekâ)), 90-113. https://doi.org/10.70972/gad.1881543
Vancouver
Özkaya M. GELENEKSEL SINIR REJİMİNDEN DİJİTAL EGEMENLİĞE: YAPAY ZEKÂ DESTEKLİ ÇOK KATMANLI GÜVENLİK MİMARİSİ VE İNSANİ KORİDOR YÖNETİMİ. Göç Araştırmaları Dergisi. 2026;12(1 (Göç ve Yapay Zekâ)):90-113. doi:10.70972/gad.1881543
BibTeX
@article{zkaya2026,
author = {Özkaya, Murat},
title = {GELENEKSEL SINIR REJİMİNDEN DİJİTAL EGEMENLİĞE: YAPAY ZEKÂ DESTEKLİ ÇOK KATMANLI GÜVENLİK MİMARİSİ VE İNSANİ KORİDOR YÖNETİMİ},
journal = {Göç Araştırmaları Dergisi},
year = {2026},
volume = {12},
number = {1 (Göç ve Yapay Zekâ)},
pages = {90--113},
doi = {10.70972/gad.1881543}
}
EUVIMED