EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

GURBETİN POLİTİKASI, PERDEDEKİ GURBET: 1960-1980 ARASI TÜRK SİNEMASINDA GÖÇ

Sakine Eylem Dana Usta

Göç Araştırmaları Dergisi · 07.08.2026 · 12 (2) · 29-48

DOI: 10.70972/gad.1863756 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Göç Araştırmaları Dergisi, online erschienen am 07.08.2026. Verfasst von Sakine Eylem Dana Usta. Die Arbeit nennt 20 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Arka Plan: Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşundan itibaren göç konusu, zaman içerisinde değişen yoğunlukta da olsa, önemini koruyan bir olgu olmuştur. Hükümetler, farklı dönemlerde Türkiye’ye göçü teşvik ederken, bazı dönemlerde Türkiye’den dış göçü desteklemiştir. Dönemsel koşullara bağlı olarak göç politikası farklılık göstermiştir. 1923-1960 döneminde ulus devlet inşası ön plana çıkarken, 1960 sonrası işçi göçleri ile ekonomik refah hedeflenmiştir. 1980 sonrasında ise liberal politikalar etkili olmuş ve göç politikası bu doğrultuda geliştirilmiştir. 2000’li yıllarda ise Türkiye, Avrupa Birliği üyelik süreci doğrultusunda göç politikaları belirlemeye başlamıştır. Toplumsal hayatın bir yansıması olan sinema da bu değişimlere kayıtsız kalmamış; önce iç göçleri, ardından özellikle 1960-1980 dönemindeki işçi göçlerini ve bunların ortaya çıkardığı toplumsal sorunları perdeye taşımıştır. Amaç: Bu makalede 1960-1980 arası Türkiye Cumhuriyeti’nin uyguladığı göç politikasının ilk üç kalkınma planı çerçevesinde perdedeki yansıması incelenmektedir. İlgili dönemde (1960-1980) seçilmiş filmler üzerinden devlet politikaları ile sinemaya yansıyan göç ve göçmen olgusu araştırılmıştır. Bu kapsamda, Dönüş (1972), Umut Dünyası (1973), Otobüs (1974) Almanya Acı Vatan (1979) filmleri makale için belirlenmiştir. Bu filmler Türkiye’nin o dönemki göç politikaları göz önüne alınarak analiz edilmiştir. Yöntem: Makalede nitel araştırma yöntemlerinden olan dokuman analizi ve karşılaştırmalı analiz yöntemleri birlikte kullanılmıştır. Bulgular: 1960–1980 arası dönemde üretilen ve çalışmaya konu edilen filmler, kalkınma planlarında tanımlanan göç anlayışıyla belirgin bir örtüşmektedir. İncelenen filmler, göçün temel gerekçesini ekonomik nedenler üzerinden kurmakta; göçmen profillerini ise çoğunlukla vasıfsız ya da düşük nitelikli işgücü olarak temsil etmektedir. Filmlerde sunulan göç anlatıları, söz konusu Kalkınma Planları’nda yer alan geçici işgücü göçü ve ekonomik kalkınmaya katkı beklentisiyle uyum göstermektedir. Sonuç: İncelemeye konu olan filmler, kalkınma planlarında hedeflenen ekonomik temelli işgücü göçü modeli ile bu sürecin bireysel ve toplumsal yansımaları arasındaki uyumu yansıtmaktadır. Bu bağlamda sinema, resmî kalkınma stratejileriyle örtüşen bir anlatı yapısı kurarak, Türkiye’nin modernleşme ve kalkınma hedeflerinin toplumsal zeminde karşılık bulmasına aracılık etmiştir.

Zitieren

APA

Usta, S. E. D. (2026). GURBETİN POLİTİKASI, PERDEDEKİ GURBET: 1960-1980 ARASI TÜRK SİNEMASINDA GÖÇ. Göç Araştırmaları Dergisi, 12(2), 29-48. https://doi.org/10.70972/gad.1863756

Vancouver

Usta SED. GURBETİN POLİTİKASI, PERDEDEKİ GURBET: 1960-1980 ARASI TÜRK SİNEMASINDA GÖÇ. Göç Araştırmaları Dergisi. 2026;12(2):29-48. doi:10.70972/gad.1863756

BibTeX
@article{Usta2026,
  author = {Usta, Sakine Eylem Dana},
  title = {GURBETİN POLİTİKASI, PERDEDEKİ GURBET: 1960-1980 ARASI TÜRK SİNEMASINDA GÖÇ},
  journal = {Göç Araştırmaları Dergisi},
  year = {2026},
  volume = {12},
  number = {2},
  pages = {29--48},
  doi = {10.70972/gad.1863756}
}
Kostenlos starten →