HASTANE VE BİRİNCİ BASAMAK SAĞLIK HİZMETİ BAŞVURULARINDA MESAİ İÇİ/DIŞI TERCİHLERİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER
Sağlıkta Performans ve Kalite Dergisi · 2026
DOI: 10.70915/spkd.1832113 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Sağlıkta Performans ve Kalite Dergisi, 2026. Verfasst von Oya Dirican und 5 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 64 Literaturangaben. Gefördert von: yoktur.
Abstract (Originalsprache)
Amaç: Bu çalışma, birinci basamak yerine hastane tercihini ve mesai içi/dışı başvuru davranışlarını etkileyen faktörleri incelemeyi amaçlamıştır. Yöntem: Kesitsel çalışma İlçe Devlet Hastanesi'nde 373 erişkin katılımcıyla yürütülmüştür. Veriler yapılandırılmış anketle toplanmış, ki-kare ve lojistik regresyon analiziyle değerlendirilmiştir. Bulgular: Katılımcıların %66,8'i mesai saatlerinde hastaneyi tercih etmiş; çoğu (%74,3) Dahiliye Polikliniğine başvurmuştur. Kayıtlı Aile Hekimi olmayanların Dahiliye Polikliniğine başvurma olasılığı 120 kat daha yüksek bulunmuştur (p=0.003). Kırsalda yaşayanların Dahiliye tercih olasılığı 12.56 kat artmıştır (p=0.011). Kronik hastalığı olanlar Dahiliye Polikliniğini, olmayanlar Acil Servisi daha sık kullanmıştır. Düzenli Aile Hekimi takibi olan bireylerde Acil Servis kullanımı belirgin düşüktür. Mesai dışı Acil Servis başvurularında sağlık okuryazarlığı belirleyicidir; hastanede bölüm bulabilenlerin mesai dışı başvuru olasılığı 50 kat artmaktadır (p=0.001). ASM'nin gece/hafta sonu açık olmasını ve uzman doktor bulunmasını isteyenlerin mesai dışı başvuru olasılıkları sırasıyla 14.6 ve 23.8 kat daha yüksektir (p<0.001). Katılımcılar, ASM'de tüm tetkiklerin yapılması, uzman doktor bulunması ve mesai dışı hizmet sunulması halinde birinci basamağı tercih edebileceklerini belirtmiştir. Sonuç: Bulgular, bireylerin hastane başvurularının çok boyutlu sosyodemografik, yapısal ve sağlık okuryazarlığı faktörleriyle ilişkili olduğunu göstermektedir. Birinci basamak kapasitesinin artırılması, mesai dışı erişimin genişletilmesi ve sağlık okuryazarlığının geliştirilmesi, Acil Servis yükünü azaltmada kritiktir.
Förderung
- yoktur
Zitieren
APA
Dirican, O., Özkan, B., Bardak, G. D., Pota, A., Görgülügil, G. Z., & Öztaş, D. (2026). HASTANE VE BİRİNCİ BASAMAK SAĞLIK HİZMETİ BAŞVURULARINDA MESAİ İÇİ/DIŞI TERCİHLERİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER. Sağlıkta Performans ve Kalite Dergisi. https://doi.org/10.70915/spkd.1832113
Vancouver
Dirican O, Özkan B, Bardak GD, Pota A, Görgülügil GZ, Öztaş D. HASTANE VE BİRİNCİ BASAMAK SAĞLIK HİZMETİ BAŞVURULARINDA MESAİ İÇİ/DIŞI TERCİHLERİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER. Sağlıkta Performans ve Kalite Dergisi. 2026. doi:10.70915/spkd.1832113
BibTeX
@article{Dirican2026,
author = {Dirican, Oya and Özkan, Behzat and Bardak, Gülçin Denli and Pota, Ali and Görgülügil, Gizem Zorlu and Öztaş, Dilek},
title = {HASTANE VE BİRİNCİ BASAMAK SAĞLIK HİZMETİ BAŞVURULARINDA MESAİ İÇİ/DIŞI TERCİHLERİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER},
journal = {Sağlıkta Performans ve Kalite Dergisi},
year = {2026},
doi = {10.70915/spkd.1832113}
}
EUVIMED