Türkiye’de Anesteziyoloji, Perioperatif Tıp ve Yoğun Bakım Alanındaki Yapay Zekâ Araştırmalarının Zamansal ve Yöntemsel Analizi: Tanımlayıcı Kesitsel Bir Çalışma
Niğde Tıp Dergisi · 2026
DOI: 10.70846/nigdetip.2034615 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Niğde Tıp Dergisi, 2026. Verfasst von Seval Kılbasanlı. Die Arbeit nennt 19 Literaturangaben. Gefördert von: Bu çalışma için herhangi bir kurum veya kuruluştan finansal destek alınmamıştır..
Abstract (Originalsprache)
Amaç: Bu çalışmanın amacı, Türkiye bağlantılı anesteziyoloji, perioperatif tıp ve yoğun/kritik bakım alanındaki özgün yapay zekâ (YZ) araştırmalarının zamansal gelişimini, kullanılan YZ yaklaşımlarını, klinik araştırma alanlarını ve çalışma tasarımlarını yayın düzeyinde analiz etmektir.Yöntem: PubMed/MEDLINE, Scopus, Web of Science Core Collection ve TR Dizin veri tabanları, veri tabanlarının başlangıcından 2026 yılı içinde gerçekleştirilen son taramaya kadar incelendi. En az bir Türkiye merkezli afiliyasyonu bulunan ve YZ, makine öğrenmesi, derin öğrenme, yapay sinir ağları, fuzzy logic, büyük dil modelleri veya ilişkili yöntemleri anesteziyoloji, perioperatif tıp, rejyonal anestezi, ağrı veya yoğun/kritik bakım bağlamında temel yöntem ya da araştırma konusu olarak kullanan özgün çalışmalar dahil edildi. Yinelenen kayıtlar DOI, PMID ve normalize edilmiş başlık/yayın bilgileri kullanılarak tekilleştirildi. Yayın yılı, YZ yaklaşımı, klinik alan ve çalışma tasarımı önceden tanımlanmış kategorilerle kodlandı. Kategorik değişkenler n (%) olarak sunuldu ve zamansal dağılımlar üç yayın dönemi üzerinden değerlendirildi.Bulgular: Toplam 82 özgün yayın analize dahil edildi. Yayınların 46’sı (%56,1) 2025–2026 döneminde yayımlanmıştı. En sık kullanılan YZ yaklaşımı makine öğrenmesi/derin öğrenme/görüntü tabanlı YZ idi (n=32; %39,0); bunu LLM ve diğer generatif YZ uygulamaları izledi (n=26; %31,7). Yoğun bakım/kritik bakım 41 yayınla (%50,0) en sık araştırılan klinik alandı. 2007–2022 döneminde yayınların %65,2’si ANN/fuzzy logic tabanlı iken, bu oran 2025–2026 döneminde %2,2’ye geriledi; aynı dönemde LLM/generatif YZ uygulamaları %45,7’ye ulaştı. Teknik/model geliştirme çalışmaları erken dönemde yayınların %82,6’sını oluştururken 2025–2026 döneminde %10,9’a düştü. Tüm veri setinde yalnızca bir randomize kontrollü çalışma (%1,2) saptandı.Sonuç: Türkiye bağlantılı anesteziyoloji ve kritik bakım YZ araştırmaları son yıllarda hızlı bir büyüme ve belirgin bir yöntemsel dönüşüm göstermektedir. Araştırmalar erken dönem ANN/fuzzy logic tabanlı teknik uygulamalardan ML/DL ve generatif YZ temelli daha çeşitli klinik uygulamalara doğru genişlemiştir. Bununla birlikte, randomize klinik çalışmaların sınırlılığı, yayın üretimindeki artışın henüz aynı ölçüde yüksek düzey klinik kanıta dönüşmediğini göstermektedir.
Förderung
- Bu çalışma için herhangi bir kurum veya kuruluştan finansal destek alınmamıştır.
Zitieren
APA
Kılbasanlı, S. (2026). Türkiye’de Anesteziyoloji, Perioperatif Tıp ve Yoğun Bakım Alanındaki Yapay Zekâ Araştırmalarının Zamansal ve Yöntemsel Analizi: Tanımlayıcı Kesitsel Bir Çalışma. Niğde Tıp Dergisi. https://doi.org/10.70846/nigdetip.2034615
Vancouver
Kılbasanlı S. Türkiye’de Anesteziyoloji, Perioperatif Tıp ve Yoğun Bakım Alanındaki Yapay Zekâ Araştırmalarının Zamansal ve Yöntemsel Analizi: Tanımlayıcı Kesitsel Bir Çalışma. Niğde Tıp Dergisi. 2026. doi:10.70846/nigdetip.2034615
BibTeX
@article{Klbasanl2026,
author = {Kılbasanlı, Seval},
title = {Türkiye’de Anesteziyoloji, Perioperatif Tıp ve Yoğun Bakım Alanındaki Yapay Zekâ Araştırmalarının Zamansal ve Yöntemsel Analizi: Tanımlayıcı Kesitsel Bir Çalışma},
journal = {Niğde Tıp Dergisi},
year = {2026},
doi = {10.70846/nigdetip.2034615}
}
EUVIMED