Timurlu geleneğinin yeniden inşası bağlamında Bâbürlü mirasının Afganistan’daki siyasi ve kültürel etkileri
Türk İslâm Medeniyeti Akademik Araştırmalar Dergisi · 2024
DOI: 10.70736/timad.2146 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Türk İslâm Medeniyeti Akademik Araştırmalar Dergisi, 2024. Verfasst von Yusuf Ziya Söylemez. Die Arbeit nennt 38 Literaturangaben. Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY 4.0).
Abstract (Originalsprache)
Asya kıtasının jeopolitik açıdan kritik coğrafyalarından biri olan Afganistan, tarih boyunca farklı uygarlıkların karşılaştığı, mücadele ettiği ve birbirine etki ettiği bir geçiş noktasıdır. Bu topraklar, M.Ö. dönemlerden itibaren pek çok medeniyetin egemenliği altına girmiş ve onların geride bıraktıkları siyasî, kültürel ve sosyo-ekonomik miras, bölgenin çok katmanlı tarihî yapısını biçimlendirmiştir. Türk tarihi açısından Afganistan, sadece bir yerleşim alanı olmasının yanında bir etki sahası olarak da ön plana çıkmaktadır. Bu açıdan siyasî, askerî ve ticarî yolların kavşağında yer alan bu coğrafya, birçok Türk devletine ev sahipliği yapmış bu devletlerin iktidar mücadelelerinde ve kültürel etkileşimlerinde kilit bir rol üstlenmiştir. Afgan kazandığı bir alan olmuştur istan’da siyasî ve kültürel anlamda iz bırakan Türk devletlerden biri de Bâbürlüler’dir. Bâbürlüler ile ilgili araştırmalar genel manada Hindistan merkezli bir siyasal oluşum çerçevesinde değerlendirilirken bu devletin tarihsel ve kültürel temellerinin esasen Afganistan coğrafyasında yer alan Kâbil merkezli topraklarda biçimlendiği geri planda kalmaktadır. Bâbür Şah’ın XVI. yüzyılın başlarında Kâbil’i hem Mâverâünnehr siyasî hem de kültürel bir merkez olarak inşa etmesi sadece Hindistan’daki Bâbür hâkimiyetinin başlangıcını hazırlamakla kalmamış esasında Afganistan’ın tarihsel kimliğinin şekillenmesinde belirleyici bir rol oynamıştır. Hazırlanan çalışma da Bâbür tarafından Kâbil merkezli olarak temelleri atılan idarî, kültürel ve mimarî uygulamaların, Afganistan coğrafyasındaki toplulukların tarihsel hafızasında nasıl yer ettiği ve günümüze kadar ulaşan izlerine değinilmiştir.
Zitieren
APA
Söylemez, Y. Z. (2024). Timurlu geleneğinin yeniden inşası bağlamında Bâbürlü mirasının Afganistan’daki siyasi ve kültürel etkileri. Türk İslâm Medeniyeti Akademik Araştırmalar Dergisi. https://doi.org/10.70736/timad.2146
Vancouver
Söylemez YZ. Timurlu geleneğinin yeniden inşası bağlamında Bâbürlü mirasının Afganistan’daki siyasi ve kültürel etkileri. Türk İslâm Medeniyeti Akademik Araştırmalar Dergisi. 2024. doi:10.70736/timad.2146
BibTeX
@article{Sylemez2024,
author = {Söylemez, Yusuf Ziya},
title = {Timurlu geleneğinin yeniden inşası bağlamında Bâbürlü mirasının Afganistan’daki siyasi ve kültürel etkileri},
journal = {Türk İslâm Medeniyeti Akademik Araştırmalar Dergisi},
year = {2024},
doi = {10.70736/timad.2146}
}
EUVIMED