Metrik rejim: Neoliberal devlet ve sayısal kültürün yükselişi
International Journal of Eurasia Social Sciences · 18.04.2026
DOI: 10.70736/ijoess.2285 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift International Journal of Eurasia Social Sciences, online erschienen am 18.04.2026. Verfasst von Serdar Sakınmaz und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 29 Literaturangaben. Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY 4.0).
Abstract (Originalsprache)
Geç modernitede iktidarın işleyiş biçimi, egemenliğin klasik, toprağa dayalı ve yasaklayıcı formlarından; nüfusun ve bireylerin davranışlarını hem “uzaktan” hem de “içerden” yönetmeyi hedefleyen karmaşık denetim mekanizmalarına doğru evrilmiştir. Bu tarihsel ve ontolojik dönüşüm, çağdaş siyaset felsefesinin temel tartışma alanlarından birini oluşturmaktadır. Bu makale, modern devletin meşruiyet krizinin ve yeniden yapılanmasının yalnızca iktisadi bir model değişimi değil, devletin varlık nedeninin (raison d'État) ve hakikat üretim mekanizmalarının köklü bir dönüşümü olduğunu savunmaktadır. Michel Foucault’nun Collège de France derslerinde geliştirdiği neoliberalizm analizinden hareketle, güncel eleştirel literatürde yer alan “metrik iktidar” (metric power), “sayılarla yönetim” (governing by numbers) ve “denetim toplumu” (audit society) kavramsallaştırmaları kuramsal olarak sentezlenmiştir. Çalışma, nitel içerik analizi ve kuramsal literatür incelemesine dayanmaktadır. Bu çerçevede neoliberalizmin, piyasa aracılığıyla işleyen bir “hakikatin sayısal rejimi” — kısaca metrik rejim — olarak nasıl kurulduğu incelenmiştir. Bulgular, neoliberal devletin geri çekilen değil; sayısal performans göstergeleri, algoritmik denetim ve rekabet temelli normlar aracılığıyla daha müdahaleci ve gözetimci bir yapıya dönüştüğünü göstermektedir. Sonuç olarak metrikler, yalnızca ölçüm araçları değil, hakikat üretiminde belirleyici iktidar teknolojileri olarak işlev görmektedir.
Zitieren
APA
Sakınmaz, S., & Bilgin, Ö. (2026). Metrik rejim: Neoliberal devlet ve sayısal kültürün yükselişi. International Journal of Eurasia Social Sciences. https://doi.org/10.70736/ijoess.2285
Vancouver
Sakınmaz S, Bilgin Ö. Metrik rejim: Neoliberal devlet ve sayısal kültürün yükselişi. International Journal of Eurasia Social Sciences. 2026. doi:10.70736/ijoess.2285
BibTeX
@article{Saknmaz2026,
author = {Sakınmaz, Serdar and Bilgin, Önder},
title = {Metrik rejim: Neoliberal devlet ve sayısal kültürün yükselişi},
journal = {International Journal of Eurasia Social Sciences},
year = {2026},
doi = {10.70736/ijoess.2285}
}
EUVIMED