Sinemasal mekân tasarımlarının karşılaştırmalı analizi: Doğu Ekspresi’nde Cinayet filmleri örneği
International Journal of Eurasia Social Sciences · 19.03.2026 · 17 (63) · 18-31
DOI: 10.70736/ijoess.1703 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift International Journal of Eurasia Social Sciences, online erschienen am 19.03.2026. Verfasst von Gamze Çoban und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 44 Literaturangaben. Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY 4.0).
Abstract (Originalsprache)
Sinemada mekân, anlatı için bir arka fon oluşturmasının yanında, hikâyenin atmosferini, karakterlerin iç dünyasını yansıtarak izleyici ile anlatı arasında bir bağ kurmaktadır. Bu yönüyle mekân, filmin anlatısını şekillendiren bir aktör haline gelmektedir. Sinemada mekân, mekân tasarımcıları tarafından betimlenen özgün mekânlardır ve bu mekânlar, stüdyo ve dış mekânlarda kurulabilen fiziksel mekânlar olarak ya da sanal mekânlar olarak iki yöntemle üretilebilmektedir. Bir film için yeni bir mekân yaratıldığında ya da var olan bir mekân belli sınırlar dahilinde kullanıldığında aslında yepyeni bir anlam da yaratılmaktadır. Dolayısıyla aynı filmin farklı yönetmenler tarafından çekildiği filmlerde, üretilen mekânlar da değişiklik göstermektedir. Günümüz sinemasında mekânların, konu, tür, senaryo doğrultusunda kurgulandığı görülse de mekânın oluşumunda en çok içinde bulunduğu dönemin özellikleri etki etmektedir. Bu çalışma kapsamında, aynı filmin iki farklı yönetmen tarafından çekilen uyarlamalarında film mekânlarının analiz edilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla, Agatha Christie tarafından 1934 yılında yazılan Doğu Ekspresi’nde Cinayet romanının farklı yıllarda çekilmiş olan iki filmi çalışma kapsamına alınmıştır. Çalışmada ele alınan mekanlar estetik akımlara ait izler doğrultusunda karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Çalışmada, filmin konusu aynı dahi olsa, iç mekân tasarımlarının dönemin estetik anlayışları, teknolojik olanakları ve yönetmenlerin bakış açıları doğrultusunda şekillendiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu karşılaştırmalı analiz, sinemada iç mekân tasarımının yalnızca estetik ya da dekoratif değil, anlatı stratejilerinin ve ideolojik temsillerin kurucu bir unsuru olduğunu ortaya koymuştur.
Zitieren
APA
Çoban, G., & Gürocak, T. (2026). Sinemasal mekân tasarımlarının karşılaştırmalı analizi: Doğu Ekspresi’nde Cinayet filmleri örneği. International Journal of Eurasia Social Sciences, 17(63), 18-31. https://doi.org/10.70736/ijoess.1703
Vancouver
Çoban G, Gürocak T. Sinemasal mekân tasarımlarının karşılaştırmalı analizi: Doğu Ekspresi’nde Cinayet filmleri örneği. International Journal of Eurasia Social Sciences. 2026;17(63):18-31. doi:10.70736/ijoess.1703
BibTeX
@article{oban2026,
author = {Çoban, Gamze and Gürocak, Tolga},
title = {Sinemasal mekân tasarımlarının karşılaştırmalı analizi: Doğu Ekspresi’nde Cinayet filmleri örneği},
journal = {International Journal of Eurasia Social Sciences},
year = {2026},
volume = {17},
number = {63},
pages = {18--31},
doi = {10.70736/ijoess.1703}
}
EUVIMED