Genç Sosyal Medya Kullanıcılarında Haber ve Paylaşım Doğrulama Davranışı: Bilişsel, Sosyal ve Bağlamsal Etkenler Üzerine Bir Araştırma
SDÜ İFADE · 30.06.2026 · 8 (1) · 45-67
DOI: 10.70627/sduifade.1889113 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift SDÜ İFADE, online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von Ersel Kiraz. Die Arbeit nennt 35 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma, sosyal medyada dolaşıma giren haber ve paylaşımların doğrulanma süreçlerini ve bireylerin bu süreçte geliştirdikleri eğilimleri çok boyutlu biçimde incelemektedir. Nitel yöntemle tasarlanan araştırmada, yarı yapılandırılmış görüşmelerden elde edilen veriler tematik analiz tekniğiyle çözümlenmiştir. Çalışma, haber doğrulama davranışlarını betimlemenin yanında bu davranışların arkasındaki bilişsel ve motivasyonel dinamikleri de ortaya koymaktadır. Bulgular, katılımcıların sosyal medyada karşılaştıkları haberleri doğrularken çoğunlukla bireysel yöntemlere ve kişisel sezgilere dayandığını göstermektedir. Doğrulama platformları, teyit siteleri ve tersine görsel arama gibi teknik araçlara ilişkin farkındalığın sınırlı olduğu görülmüştür. En yaygın yöntemler; haberin farklı medya mecralarında araştırılması, resmî kurumların internet sitelerinin incelenmesi ve güvenilen sosyal çevreyle görüşülmesidir. Bu durum, doğrulama davranışının sistematik medya okuryazarlığından çok gündelik güven ilişkileri ve alışkanlıklar üzerinden oluştuğunu göstermektedir. Araştırma, doğrulama eğilimini belirleyen temel unsurun haberin kişisel yaşamla ilişkisi ve algılanan etki düzeyi olduğunu ortaya koymaktadır. Katılımcılar, kendilerini veya yakınlarını doğrudan etkileyen haberlerde doğrulama ihtiyacı duymaktadır. Kişisel bağ kurulmayan içeriklerde ise bu motivasyon zayıflamaktadır. Sonuç olarak çalışma, sosyal medyada haber doğrulama davranışlarının sistematik değil, durumsal ve öznel faktörlere bağlı geliştiğini göstermektedir.
Zitieren
APA
Kiraz, E. (2026). Genç Sosyal Medya Kullanıcılarında Haber ve Paylaşım Doğrulama Davranışı: Bilişsel, Sosyal ve Bağlamsal Etkenler Üzerine Bir Araştırma. SDÜ İFADE, 8(1), 45-67. https://doi.org/10.70627/sduifade.1889113
Vancouver
Kiraz E. Genç Sosyal Medya Kullanıcılarında Haber ve Paylaşım Doğrulama Davranışı: Bilişsel, Sosyal ve Bağlamsal Etkenler Üzerine Bir Araştırma. SDÜ İFADE. 2026;8(1):45-67. doi:10.70627/sduifade.1889113
BibTeX
@article{Kiraz2026,
author = {Kiraz, Ersel},
title = {Genç Sosyal Medya Kullanıcılarında Haber ve Paylaşım Doğrulama Davranışı: Bilişsel, Sosyal ve Bağlamsal Etkenler Üzerine Bir Araştırma},
journal = {SDÜ İFADE},
year = {2026},
volume = {8},
number = {1},
pages = {45--67},
doi = {10.70627/sduifade.1889113}
}
EUVIMED