Çokkültürlülük ve değerler eğitimi: Belçika bağlamında bir ilkokul Fransızca ders kitabının nitel analizi
Eğitimde Yeni Yaklaşımlar Dergisi · 30.06.2026 · 9 (1) · 63-86
DOI: 10.70325/eyyad.1856272 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Eğitimde Yeni Yaklaşımlar Dergisi, online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von Lebriz Sönmez. Die Arbeit nennt 43 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Son yıllarda artan küreselleşme ve uluslararası göç hareketleri, kültürel ve dilsel çeşitlilik günümüz toplumlarının belirleyici sosyokültürel dinamiklerinden biri olarak kabul edilmektedir. Küresel ölçekte artan kültürel çeşitlilik, eğitim sistemlerinde bilişsel kazanımların yanı sıra değer temelli öğrenme hedeflerinin de tartışılmasına yol açmıştır. Özellikle ilkokul düzeyinde kullanılan ders kitapları, çocukların dünyayı algılama biçimlerini şekillendiren temel pedagojik araçlar arasında yer almakta; kültürel temsil, değer aktarımı ve kapsayıcılık açısından önemli bir rol üstlenmektedir. Bu çalışma, çokkültürlü ve çokdilli eğitim bağlamlarında kullanılan bir ilkokul 4. sınıf anadil Fransızca ders kitabını, çokkültürlülük ve değerler eğitimi perspektifinden nitel içerik analizi yöntemiyle nasıl temsil edildiğini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Araştırmanın kuramsal çerçevesi, Banks ve Nieto’nun çokkültürlü eğitime ilişkin dönüştürücü yaklaşımları ile Schwartz’ın temel değerler kuramına dayanmaktadır. Bu doğrultuda, ders kitabında yer alan dokuz metin; kültürel temsil ve çeşitlilik, eşitlik ve kapsayıcılık, dil kullanımı ve çokdillilik, kimlik ve aidiyet, değer aktarımı, görsellerin kültürel çeşitliliği ve eleştirel düşünme olmak üzere yedi tema çerçevesinde analiz edilmiştir. Araştırma bulguları, ders kitabının değerler eğitimi, kimlik gelişimi ve eleştirel düşünme açısından güçlü pedagojik olanaklar sunduğunu göstermektedir. Metinlerde empati, dayanışma, sorumluluk ve adalet gibi temel değerlerin sıklıkla vurgulandığı görülmüştür. Buna karşılık, kültürel ve dilsel çeşitliliğin doğrudan ve somut temsiller yoluyla sınırlı biçimde ele alındığı; çokdilliliğin ise pedagojik bir farkındalık alanı olarak yeterince görünür kılınmadığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak çalışma, incelenen ders kitabının kapsayıcı değerler üretme konusunda güçlü olmakla birlikte, çokkültürlü ve çokdilli gerçeklikleri yansıtma açısından daha zenginleştirici bir yaklaşıma ihtiyaç duyduğunu ortaya koymaktadır.
Zitieren
APA
Sönmez, L. (2026). Çokkültürlülük ve değerler eğitimi: Belçika bağlamında bir ilkokul Fransızca ders kitabının nitel analizi. Eğitimde Yeni Yaklaşımlar Dergisi, 9(1), 63-86. https://doi.org/10.70325/eyyad.1856272
Vancouver
Sönmez L. Çokkültürlülük ve değerler eğitimi: Belçika bağlamında bir ilkokul Fransızca ders kitabının nitel analizi. Eğitimde Yeni Yaklaşımlar Dergisi. 2026;9(1):63-86. doi:10.70325/eyyad.1856272
BibTeX
@article{Snmez2026,
author = {Sönmez, Lebriz},
title = {Çokkültürlülük ve değerler eğitimi: Belçika bağlamında bir ilkokul Fransızca ders kitabının nitel analizi},
journal = {Eğitimde Yeni Yaklaşımlar Dergisi},
year = {2026},
volume = {9},
number = {1},
pages = {63--86},
doi = {10.70325/eyyad.1856272}
}
EUVIMED