Vergi Uyumu Davranışını Etkileyen Psikolojik Bir Faktör Olarak Erteleme Eğilimi
Uluslararası Sosyal Siyasal ve Mali Araştırmalar Dergisi · 27.03.2026 · 6 (1) · 51-72
DOI: 10.70101/ussmad.1853912 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Uluslararası Sosyal Siyasal ve Mali Araştırmalar Dergisi, online erschienen am 27.03.2026. Verfasst von Alim Yelboğa und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 31 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma, bireylerin erteleme eğilimlerini vergi uyumu üzerindeki etkisini davranışsal iktisat perspektifinden incelemektedir. Vergi uyumu literatüründe mükellef davranışları çoğunlukla caydırıcılık ve rasyonel tercih çerçevesinde ele alınmış; bireysel davranışsal eğilimlerin rolü sınırlı biçimde incelenmiştir. Bu araştırma, erteleme eğilimini vergi uyumunun davranışsal bir belirleyicisi olarak ele almakta ve vergi uyumunu gönüllü ve zorunlu uyum olmak üzere iki boyutta değerlendirmektedir. Çalışma, Türkiye’de vergi mükellefi olan 403 bireyden anket yöntemiyle elde edilen veriler kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Erteleme eğilimi Lay’in Genel Erteleme Ölçeği, vergi uyumluluğu ise Kirchler ve Wahl tarafından geliştirilen Vergi Uyumluluk Envanteri aracılığıyla ölçülmüştür. Erteleme eğilimi ile vergi uyumu arasındaki ilişkiler korelasyon ve regresyon analizleriyle test edilmiştir. Bulgular, erteleme eğiliminin gönüllü vergi uyumu ile zayıf; zorunlu vergi uyumu ile ise daha güçlü ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişkiye sahip olduğunu göstermektedir. Sonuçlar, vergi uyumsuzluğunun her zaman bilinçli bir kaçınma davranışı olmadığını, bazı durumlarda zamanlama ve öz-denetim sorunlarından kaynaklanabileceğini ortaya koymaktadır. Bu bulgular, vergi uyumunu artırmaya yönelik politikaların yalnızca caydırıcı yaptırımlara değil, aynı zamanda mükelleflerin davranışsal eğilimlerini dikkate alan politika araçlarına da odaklanması gerektiğine işaret etmektedir.
Zitieren
APA
Yelboğa, A., & Özdemir, H. (2026). Vergi Uyumu Davranışını Etkileyen Psikolojik Bir Faktör Olarak Erteleme Eğilimi. Uluslararası Sosyal Siyasal ve Mali Araştırmalar Dergisi, 6(1), 51-72. https://doi.org/10.70101/ussmad.1853912
Vancouver
Yelboğa A, Özdemir H. Vergi Uyumu Davranışını Etkileyen Psikolojik Bir Faktör Olarak Erteleme Eğilimi. Uluslararası Sosyal Siyasal ve Mali Araştırmalar Dergisi. 2026;6(1):51-72. doi:10.70101/ussmad.1853912
BibTeX
@article{Yelboa2026,
author = {Yelboğa, Alim and Özdemir, Hakan},
title = {Vergi Uyumu Davranışını Etkileyen Psikolojik Bir Faktör Olarak Erteleme Eğilimi},
journal = {Uluslararası Sosyal Siyasal ve Mali Araştırmalar Dergisi},
year = {2026},
volume = {6},
number = {1},
pages = {51--72},
doi = {10.70101/ussmad.1853912}
}
EUVIMED