Sporcularda bilinçli farkındalığın dikkat üzerindeki etkisi: İyimserlik ve karamsarlığın aracılık rolü
Education Science and Sports · 2026
DOI: 10.70053/esas.1950627 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Education Science and Sports, 2026. Verfasst von Alp Kaan Kilci und 2 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 54 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu araştırmanın amacı, sporcularda bilinçli farkındalığın dikkat performansına etkisini incelemek ve bu ilişkide iyimserlik ile karamsarlığın aracı rollerini belirlemektir. Araştırmanın örneklemini Balıkesir Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesinde öğrenim gören ve aktif olarak spor hayatına devam eden 397 sporcu oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama araçları olarak Bilinçli Farkındalık Ölçeği, Sporcularda İyimserlik ve Karamsarlık Ölçeği ile Stroop Testi Çapa Formu kullanılmıştır. Dikkat performansının göstergesi olarak Stroop D süresi kullanılmıştır. Verilerin analizinde Pearson korelasyon analizi, çoklu doğrusal regresyon analizi ve 5.000 bootstrap örneklemesine dayalı PROCESS Macro Model 4 kullanılmıştır. Bulgular, bilinçli farkındalık ile dikkat süresi arasında negatif ve anlamlı bir ilişki bulunduğunu göstermiştir (r=-.24, p<.01). Bilinçli farkındalık iyimserliği pozitif yönde (B=.99, p<.001), karamsarlığı ise negatif yönde anlamlı olarak yordamıştır (B=-1.13, p<.001). Bilinçli farkındalığın dikkat üzerindeki toplam etkisi anlamlı bulunmuştur (B=-3.00, p<.001). İyimserliğin dolaylı etkisine ilişkin bootstrap güven aralığının sıfırı içermesi nedeniyle aracılık etkisi anlamlı değildir (B=-1.35, %95 GA [-2.67, .01]). Buna karşılık karamsarlığın dolaylı etkisi anlamlı bulunmuştur (B=-1.25, %95 GA [-2.25,-.19]). Karamsarlık modele dâhil edildiğinde doğrudan etkinin anlamlılığını koruması (B=-1.75, p=.037), aracılığa işaret etmektedir. Sonuç olarak bilinçli farkındalığın dikkat performansını doğrudan ve karamsarlığı azaltarak dolaylı biçimde desteklediği, iyimserliğin ise anlamlı bir aracı rol üstlenmediği belirlenmiştir.
Zitieren
APA
Kilci, A. K., Güzel, M. C., & Bekir, S. (2026). Sporcularda bilinçli farkındalığın dikkat üzerindeki etkisi: İyimserlik ve karamsarlığın aracılık rolü. Education Science and Sports. https://doi.org/10.70053/esas.1950627
Vancouver
Kilci AK, Güzel MC, Bekir S. Sporcularda bilinçli farkındalığın dikkat üzerindeki etkisi: İyimserlik ve karamsarlığın aracılık rolü. Education Science and Sports. 2026. doi:10.70053/esas.1950627
BibTeX
@article{Kilci2026,
author = {Kilci, Alp Kaan and Güzel, Melis Ceyda and Bekir, Seyhan},
title = {Sporcularda bilinçli farkındalığın dikkat üzerindeki etkisi: İyimserlik ve karamsarlığın aracılık rolü},
journal = {Education Science and Sports},
year = {2026},
doi = {10.70053/esas.1950627}
}
EUVIMED