Kuyuya Atılan Taş: “Harb-i Mukaddes” - Tevfik Fikret’e Atfedilen Faili Meçhul Şiir
Ege Sosyal Bilimler Dergisi · 03.07.2026 · 7 (1) · 1-33
DOI: 10.70029/esbd.1902411 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Ege Sosyal Bilimler Dergisi, online erschienen am 03.07.2026. Verfasst von Hüseyin Bülent Oskay. Die Arbeit nennt 79 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Edebiyat eseri, sanatkârların duygu veya fikir dünyalarını şekillendiren olguların özgün bir üslup ile biçimselleştirilmesi ile var olduğundan öznel bir ontolojiye sahiptir. Edebiyat tarihi ise belgelerle yazıldığından nesnel bir epistemolojiye sahiptir. Bir edebî eser, yaratıcısı olarak atfedildiği sanatkârın ölümünden sonra ortaya çıkar/ çıkarılırsa; eserin aidiyetini belirlemek için yalnız eserin bildirisini temel almak yeterli olmaz. Edebiyat araştırmalarının metodolojisi gereği; bu tür “yetim/öksüz metinler”; yazınsal söylem, zamansal ve uzamsal bağlam, tanıklıklar kriterlerinden geçirilerek bir aidiyet temeline oturtulur. Bu makalede, Tevfik Fikret’’in ölümünden otuz yıl sonra ortaya çıkan/çıkarılan; birçoklarınca yalnız bildirisi temel alınarak Fikret’e ait olduğu iddia ve kabul edilen “Harb-i Mukaddes” şiiri, “aidiyet” sorunsalı temelinde ele alınmaktadır. “Harb-i Mukaddes” şiirine ilk defa, Sabiha Zekeriya Sertel’in 1946 yılında yayımladığı Tevfik Fikret- İdeolojisi ve Felsefesi monografisinde kırk beş beyit ile tesadüf edilir. Sertel, şiirin kaynağını belirtmez. Şiire dair: “tahminlere göre bu Fikret’in son şiiridir” açıklamasını yapmakla yetinir. Şiir, ikinci defa Mehmet Bayrak’ın 1973 yılında yayımladığı Ölümünün 58. Yıldönümünde Tevfik Fikret adlı çalışmada, yetmiş beş beyit ve bir mısra ile kamuoyuna sunulur. Bayrak da şiirin kaynağına dâir net bilgi vermez. “Sis” şiirinin basit bir pastişi olan “Harb-i Mukaddes” şiiri; yazınsal söyleminin özellikleri, zamansal ve uzamsal bağlamı, tanıklık gibi kriterlere tâbi tutulmadan Tevfik Fikret – Bütün Şiirleri çalışmalarının çoğuna dâhil edilmiştir. Şiirin yer aldığı tüm çalışmalarda kaynak olarak yalnız Sertel ve Bayrak’ın eserleri gösterilmiştir. Bu makalede, “Harb-i Mukaddes” şiiri; Tevfik Fikret’in yazınsal söylemi, şiirin uzamsal ve zamansal bağlamı, belgeler ve tanıklıklar ışığında eleştirel bir süzgeçten geçirilmiş olup, sonuç itibarıyla “Harb-i Mukaddes” şiirin Tevfik Fikret’e ait olmadığı tezi ileri sürülmüştür.
Zitieren
APA
Oskay, H. B. (2026). Kuyuya Atılan Taş: “Harb-i Mukaddes” - Tevfik Fikret’e Atfedilen Faili Meçhul Şiir. Ege Sosyal Bilimler Dergisi, 7(1), 1-33. https://doi.org/10.70029/esbd.1902411
Vancouver
Oskay HB. Kuyuya Atılan Taş: “Harb-i Mukaddes” - Tevfik Fikret’e Atfedilen Faili Meçhul Şiir. Ege Sosyal Bilimler Dergisi. 2026;7(1):1-33. doi:10.70029/esbd.1902411
BibTeX
@article{Oskay2026,
author = {Oskay, Hüseyin Bülent},
title = {Kuyuya Atılan Taş: “Harb-i Mukaddes” - Tevfik Fikret’e Atfedilen Faili Meçhul Şiir},
journal = {Ege Sosyal Bilimler Dergisi},
year = {2026},
volume = {7},
number = {1},
pages = {1--33},
doi = {10.70029/esbd.1902411}
}
EUVIMED