Machiavelli’nin “Hükümdar”ı, Peresvetov’un “Sultan”ı; Machiavelli ve Peresvetov’un Siyaset Felsefelerindeki Benzerlikler
Ege Sosyal Bilimler Dergisi · 2024
DOI: 10.70029/esbd.1392428 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Ege Sosyal Bilimler Dergisi, 2024. Verfasst von Mustafa Kuzuoğlu. Die Arbeit nennt 28 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
XVI. yüzyıl, Rus edebiyat tarihi açısından önemli bir devirdi. Öğretici yahut bilgilendirici yazı türü olarak ifade edilebilecek publisist geleneğin yükselişi, Rus siyaset felsefesine dair ilk eserlerin ortaya çıkmasına sebep oldu. Dönemin müellifleri, ideal hükümdar algısına dair görüşlerini kaleme aldılar. İvan Peresvetov bu yazarlar arasında en dikkat çekeniydi. Nitekim IV. İvan’a sunduğu dilekçelerdeki önerilerin birçoğu, ilerleyen yıllarda gerçekleştirilmişti. Ayrıca “adalet inançtan üstündür”, “Tanrı inancı değil, adaleti sever” gibi söylemleri dönem için oldukça radikal ifadelerdi. Bununla birlikte Peresvetov, merkezi devletin ve çarlık gücünün pekiştirilmesini, diğer bir deyişle mutlakıyet yönetimini savunuyordu. Ona göre Fatih Sultan Mehmed kendi ülkesinde adaleti ve merkezi yönetimi tesis etmiş ideal bir hükümdardı; IV. İvan’ın yapması gereken Fatih Sultan Mehmed’in siyasetini kendi ülkesinde uygulamasıydı. D. Egorov, V. F. Rjiga, İ. İ. Polosin gibi araştırmacılar, Peresvetov’un düşüncelerinin kökenlerini Batı Avrupa’da aradılar. Filhakika Peresvetov, Moskova’ya gelmeden evvel batılı fikirlerin ve bilhassa Machiavelli’nin eserlerinin yayıldığı ortamla temasa geçmişti. Keza Büyük Arzuhal adlı eserinde sık sık, muhtelif krallıklardan özdeyişler getirdiğini ifade etmişti. Bu bağlamda araştırmacılar, Peresvetov’un Machiavelli’nin eserleriyle karşılaşmış olduğunu hatta IV. İvan’a takdim ettiği kitaplar arasında Machiavelli’nin eserlerinin bulunduğunu öne sürmüştü. Filvaki Peresvetov ile Machiavelli’nin ideal hükümdar tasvirleri birbirine benziyordu. İki düşünür de hükümdarın “askeri bilgeliğe” sahip olması, liyakate önem vermesi, şatafattan uzak durması, erdem ve bilgelik taşıması gerektiğini savundu. Merkezi bir idarenin tesisi, başkentin yeni ele geçirilen yerlere taşınması, devletin gerektiğinde baskı ve şiddetle yönetilmesi, yasalara sıkı bir şekilde bağlılık gibi hususlarda da benzer görüşleri paylaştılar.
Zitieren
APA
Kuzuoğlu, M. (2024). Machiavelli’nin “Hükümdar”ı, Peresvetov’un “Sultan”ı; Machiavelli ve Peresvetov’un Siyaset Felsefelerindeki Benzerlikler. Ege Sosyal Bilimler Dergisi. https://doi.org/10.70029/esbd.1392428
Vancouver
Kuzuoğlu M. Machiavelli’nin “Hükümdar”ı, Peresvetov’un “Sultan”ı; Machiavelli ve Peresvetov’un Siyaset Felsefelerindeki Benzerlikler. Ege Sosyal Bilimler Dergisi. 2024. doi:10.70029/esbd.1392428
BibTeX
@article{Kuzuolu2024,
author = {Kuzuoğlu, Mustafa},
title = {Machiavelli’nin “Hükümdar”ı, Peresvetov’un “Sultan”ı; Machiavelli ve Peresvetov’un Siyaset Felsefelerindeki Benzerlikler},
journal = {Ege Sosyal Bilimler Dergisi},
year = {2024},
doi = {10.70029/esbd.1392428}
}
EUVIMED