ULUSLARARASI ADALET DİVANI ÖNÜNDE SOYKIRIM İDDİALARI: GAMBİYA V. MYANMAR VE GÜNEY AFRİKA V. İSRAİL BAŞVURULARININ ANALİZİ VE KARŞILAŞTIRILMASI
Karatekin Hukuk Dergisi · 31.05.2026 · 4 (2) · 80-107
DOI: 10.70011/kahd.1893623 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Karatekin Hukuk Dergisi, online erschienen am 31.05.2026. Verfasst von Fatih Dönmez. Die Arbeit nennt 42 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma, 1948 tarihli Soykırım Sözleşmesi’nin ihlali iddialarıyla Uluslararası Adalet Divanı (UAD) önüne taşınan Gambiya v. Myanmar ve Güney Afrika v. İsrail başvurularını incelemekte ve karşılaştırmaktadır. Bu amaçla ilk önce tarafların yargı yetkisi, dava ehliyeti ve Sözleşme’nin 2. maddesi kapsamındaki hukuki argümanları ile UAD’nin bu taleplere yönelik verdiği ihtiyati tedbir kararları aktarılmaktadır. Sonrasında ise başvuruların benzer ve farklı yönleri ele alınmaktadır. Buna göre karşılaştırılan iki davanın en belirgin ortak özelliği, başvuran devletlerin coğrafi olarak uzakta olmalarına veya siyasi olarak olaylardan doğrudan etkilenmemelerine rağmen, soykırım yasağının uluslararası toplumun tümünü ilgilendiren erga omnes partes niteliğine dayanarak dava açma ehliyetini meşru kılmış olmalarıdır. Nitekim UAD de her iki davanın ihtiyati tedbir aşamasında prima facie olarak yargı yetkisini ve başvuranların dava ehliyetini kabul etmiş; ayrıca Rohingyalar ile Gazze’deki Filistinlilerin Sözleşme kapsamında korunan grup özelliklerini taşıdığına hükmetmiştir. Yine de erga omnes partes kavramının UAD’nin artacak iş yükü ve hukukun siyasallaşması üzerindeki olası etkileri bazı soru işaretleri barındırmaktadır. Ek olarak, esasa geçilecek ilerleyen safhalarda her iki davanın da en çetin tartışma konusunun özel kastın ispatı olacağı düşünülmektedir. UAD’nin dolaylı kanıtlardan hareketle kastı tespit ederken aradığı ‘tek makul çıkarım testi’ şeklindeki yüksek ispat eşiği, davalı devletlerin eylemlerini meşru müdafaa veya isyana karşı mücadele gibi alternatif amaçlarla gerekçelendirme çabaları karşısında başvuran taraflar için kritik bir zorluk teşkil edecektir.
Zitieren
APA
Dönmez, F. (2026). ULUSLARARASI ADALET DİVANI ÖNÜNDE SOYKIRIM İDDİALARI: GAMBİYA V. MYANMAR VE GÜNEY AFRİKA V. İSRAİL BAŞVURULARININ ANALİZİ VE KARŞILAŞTIRILMASI. Karatekin Hukuk Dergisi, 4(2), 80-107. https://doi.org/10.70011/kahd.1893623
Vancouver
Dönmez F. ULUSLARARASI ADALET DİVANI ÖNÜNDE SOYKIRIM İDDİALARI: GAMBİYA V. MYANMAR VE GÜNEY AFRİKA V. İSRAİL BAŞVURULARININ ANALİZİ VE KARŞILAŞTIRILMASI. Karatekin Hukuk Dergisi. 2026;4(2):80-107. doi:10.70011/kahd.1893623
BibTeX
@article{Dnmez2026,
author = {Dönmez, Fatih},
title = {ULUSLARARASI ADALET DİVANI ÖNÜNDE SOYKIRIM İDDİALARI: GAMBİYA V. MYANMAR VE GÜNEY AFRİKA V. İSRAİL BAŞVURULARININ ANALİZİ VE KARŞILAŞTIRILMASI},
journal = {Karatekin Hukuk Dergisi},
year = {2026},
volume = {4},
number = {2},
pages = {80--107},
doi = {10.70011/kahd.1893623}
}
EUVIMED