EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

Türkiye’de Sokak Hayvanlarının Yönetimi: Eleştirel Hayvan Çalışmaları Bağlamında Biyopolitik Müdahaleler ve İstisna Mekânları

Pınar Kayişoğlu

Bitig Edebiyat Fakültesi Dergisi · 24.06.2026 · 6 (11) · 57-72

DOI: 10.69787/bitigefd.1852225 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Bitig Edebiyat Fakültesi Dergisi, online erschienen am 24.06.2026. Verfasst von Pınar Kayişoğlu. Die Arbeit nennt 31 Literaturangaben. Gefördert von: Bu çalışmayı destekleyen kurum olmamıştır..

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Bu makale Michel Foucault'nun biyopolitika ve yönetimsellik analizlerini hayvan bedenleri üzerinden yeniden düşünerek, modern iktidarın yaşamı düzenleme biçimlerini türler arası bir perspektiften incelemektedir. Ayrıca çalışmanın temel argümanı, hayvan popülasyonlarının da modern biyopolitik rasyonalite çerçevesinde ölçülebilir, sınıflandırılabilir ve müdahaleye açık 'nüfus' kategorileri olarak kurgulandığı üzerinedir. Bu bağlamda türcülük, normatif bir ahlaki değerlendirmeden ziyade; aynı zamanda yaşamı hiyerarşik biçimde sınıflandıran ve belirli bedenleri risk kategorisine yerleştiren bir yönetimsel ayrım mekanizması olarak ele alınmaktadır.Foucault’nun egemenlikten disipline ve güvenlik mekanizmalarına uzanan iktidar çözümlemesi, modern devletin yaşamı doğrudan bastırmak yerine düzenlediğini ve optimize ettiğini göstermektedir. Ancak bu “yaşatma” siyaseti, aynı anda bazı yaşamların korunmaya daha az değer atfedilen kategorilere yerleştirilmesini mümkün kılar. Irkçılık analizinde ortaya konan “kesme” mantığının türler arası düzlemde türcülük biçiminde yeniden üretilebildiği savunulmaktadır.Türkiye bağlamında sokakta yaşayan köpeklere yönelik toplama ve barınak politikaları, risk söylemi, kapasite yetersizliği ve denetim sorunları üzerinden somutlaştırılmıştır. “Tehlikeli köpek” kategorisinin biyolojik bir gerçeklikten ziyade güvenlik mantığı içinde üretildiği gösterilmiştir. Sonuç olarak makale, türcülüğün biyopolitikanın dışsal bir anomalisi değil, onun türler arası işleyişinin kurucu bir unsuru olduğunu ileri sürmektedir.Feminist bakım etiği ise bu noktada alternatif bir perspektif sunmakta; kırılganlık ve karşılıklı bağımlılığı yönetilecek riskler değil, etik sorumluluğun başlangıç noktası olarak düşünmeye davet etmektedir. Ancak çalışmanın odağı feminist kuram değil, hayvan bedenlerinin biyopolitik konumudur. Kadınlara yönelik biyopolitik müdahaleler, yalnızca türcülükle kesişen yönetimsellik mantığını görünür kılmak amacıyla sınırlı biçimde ele alınmıştır.Bu makale, biyopolitikanın türler arası boyutunu sistematik bir kuramsal çerçeve içinde ele alarak literatüre katkı sunmayı amaçlamaktadır. Ayrıca hayvan meselesinin, feminist etik ve biyoetik tartışmalarda vurgulandığı üzere ayrımcılık, eşitsizlik ve iktidar ilişkilerini sorgulayan dinamik bir etik problem alanı olduğu kabul edilmekle birlikte, yalnızca etik bir duyarlılık çerçevesine indirgenemeyeceği; modern yönetim aklının yaşamı nasıl sınıflandırdığını ve hangi ölçütlerle değer hiyerarşileri kurduğunu anlamak açısından merkezi bir analiz zemini sunduğu ileri sürülmektedir. Bu doğrultuda, Foucaultcu yönetimsellik perspektifi temel alınarak yasal düzenlemeler, idari belgeler ve söylemsel çerçeveler nitel ve kuramsal bir yeniden okuma yöntemiyle analiz edilmiştir.

Förderung

  • Bu çalışmayı destekleyen kurum olmamıştır.

Zitieren

APA

Kayişoğlu, P. (2026). Türkiye’de Sokak Hayvanlarının Yönetimi: Eleştirel Hayvan Çalışmaları Bağlamında Biyopolitik Müdahaleler ve İstisna Mekânları. Bitig Edebiyat Fakültesi Dergisi, 6(11), 57-72. https://doi.org/10.69787/bitigefd.1852225

Vancouver

Kayişoğlu P. Türkiye’de Sokak Hayvanlarının Yönetimi: Eleştirel Hayvan Çalışmaları Bağlamında Biyopolitik Müdahaleler ve İstisna Mekânları. Bitig Edebiyat Fakültesi Dergisi. 2026;6(11):57-72. doi:10.69787/bitigefd.1852225

BibTeX
@article{Kayiolu2026,
  author = {Kayişoğlu, Pınar},
  title = {Türkiye’de Sokak Hayvanlarının Yönetimi: Eleştirel Hayvan Çalışmaları Bağlamında Biyopolitik Müdahaleler ve İstisna Mekânları},
  journal = {Bitig Edebiyat Fakültesi Dergisi},
  year = {2026},
  volume = {6},
  number = {11},
  pages = {57--72},
  doi = {10.69787/bitigefd.1852225}
}
Kostenlos starten →