ฝ่าวิกฤตสู่โอกาส: ผู้ผลิตทุเรียนไทยกับการปรับตัวในยุคเปลี่ยนผ่าน
Journal of Social Sciences Naresuan University · 23.06.2026 · 22 (1) · 157-188
DOI: 10.69650/jssnu.2026.280568 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Journal of Social Sciences Naresuan University, online erschienen am 23.06.2026. Verfasst von ศุภสิทธิ์ ต๊ะนา und 3 weiteren Autor:innen. Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY-NC-ND 4.0).
Abstract (Originalsprache)
ไทยเป็นประเทศที่ผลิตและส่งออกทุเรียนเป็นอันดับหนึ่งของโลก และสร้างรายได้ให้กับเกษตรกรและผู้ประกอบการคิดเป็นมูลค่ากว่าแสนล้านบาท อย่างไรก็ตาม ความต้องการผลผลิตของผู้บริโภคที่เพิ่มสูงขึ้นทำให้การแข่งขันในตลาดทุเรียนดุเดือด ประกอบกับความแปรปรวนของภูมิอากาศทำให้กระบวนการผลิตยากลำบากมากขึ้น การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์สถานการณ์ปัญหาและความท้าทายของการผลิตทุเรียนในประเทศไทย และเสนอแนวทางการปรับตัวของเกษตรกรและผู้ประกอบการ/ล้ง โดยใช้วิธีการวิจัยเชิงปริมาณ และใช้สถิติเชิงพรรณนาในการวิเคราะห์ข้อมูล เก็บข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่างเกษตรกร 580 ราย และเจ้าหน้าที่ภาครัฐ 52 ราย ผ่านการตอบแบบสอบถาม จากผลการศึกษาปัญหาและความท้าทายในการผลิตทุเรียนของเกษตรกรในภาพรวม พบว่า อันดับ 1 ได้แก่ ต้นทุนการผลิตที่เพิ่มสูงขึ้น (x̄ = 2.86 ระดับปานกลาง) อันดับ 2 โรคและแมลงศัตรูพืชใหม่ ๆ (x̄ = 2.64 ระดับปานกลาง) และอันดับ 3 ภัยแล้งและขาดแคลนน้ำในการเพาะปลูก (x̄ = 2.41 ระดับน้อย) สำหรับผู้ประกอบการหรือล้ง พบว่า อันดับ 1 การผูกขาดตลาดของจีน (x̄ = 3.12 ระดับปานกลาง) อันดับ 2 การสวมสิทธิ์ใบรับรองมาตรฐาน GMP (x̄ = 2.88 ระดับปานกลาง) และอันดับ 3 การสวมสิทธิ์ทุเรียนจากต่างประเทศ (x̄ = 2.79 ระดับปานกลาง) ผลการสังเคราะห์แนวทางการปรับตัวของเกษตรกร พบว่า เกษตรกรต้องเน้นการลดต้นทุน ด้วยการใช้ปุ๋ยชีวภาพ การตรวจสอบและเฝ้าระวังโรคโดยการใช้แอปพลิเคชันและโดรนเพื่อตรวจสอบการแพร่ระบาดของโรค การพัฒนาระบบชลประทาน และระบบน้ำหยดเพื่อแก้ไขปัญหาภัยแล้งและขาดแคลนน้ำ สำหรับผู้ประกอบการ ต้องขยายตลาดส่งออก และพัฒนาระบบขายปลีกเพื่อลดการพึ่งพาตลาดจีนเพียงแหล่งเดียว การนำระบบตรวจสอบย้อนกลับ (traceability system) มาใช้เพื่อแก้ไขปัญหาการสวมสิทธิ์ใบรับรองมาตรฐาน GMP นอกจากนี้ ผู้ประกอบการต้องนำเทคโนโลยีที่ทันสมัยมาใช้ตรวจสอบแหล่งที่มาของทุเรียน สำหรับข้อเสนอแนะ เกษตรกรควรเพิ่มพูนความรู้ ทักษะทางการเกษตรและการใช้เทคโนโลยีดิจิทัล ขณะที่ผู้ประกอบการทุเรียนจำเป็นต้องเร่งปรับตัวให้ทันต่อการแข่งขันและมาตรฐานการค้าที่เข้มงวดในตลาดส่งออก
Zitieren
APA
ต๊ะนา, ศ., รัตนประทุม, น., วัฒนชัยยิ่งเจริญ, เ., & ชาญกูล, อ. (2026). ฝ่าวิกฤตสู่โอกาส: ผู้ผลิตทุเรียนไทยกับการปรับตัวในยุคเปลี่ยนผ่าน. Journal of Social Sciences Naresuan University, 22(1), 157-188. https://doi.org/10.69650/jssnu.2026.280568
Vancouver
ต๊ะนา ศ, รัตนประทุม น, วัฒนชัยยิ่งเจริญ เ, ชาญกูล อ. ฝ่าวิกฤตสู่โอกาส: ผู้ผลิตทุเรียนไทยกับการปรับตัวในยุคเปลี่ยนผ่าน. Journal of Social Sciences Naresuan University. 2026;22(1):157-188. doi:10.69650/jssnu.2026.280568
BibTeX
@article{2026,
author = {ต๊ะนา, ศุภสิทธิ์ and รัตนประทุม, นพรัตน์ and วัฒนชัยยิ่งเจริญ, เดช and ชาญกูล, อารมณ์},
title = {ฝ่าวิกฤตสู่โอกาส: ผู้ผลิตทุเรียนไทยกับการปรับตัวในยุคเปลี่ยนผ่าน},
journal = {Journal of Social Sciences Naresuan University},
year = {2026},
volume = {22},
number = {1},
pages = {157--188},
doi = {10.69650/jssnu.2026.280568}
}
EUVIMED