สุขภาพ อำนาจ และพหุตัวตนรู้คิด: การกำกับเรือนร่างแม่และเด็กภายใต้รัฐเวชกรรม
Journal of Social Sciences Naresuan University · 23.06.2026 · 22 (1) · 103-129
DOI: 10.69650/jssnu.2026.279096 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Journal of Social Sciences Naresuan University, online erschienen am 23.06.2026. Verfasst von ภัทรวดี อบอาย. Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY-NC-ND 4.0).
Abstract (Originalsprache)
บทความนี้มุ่งศึกษาการขับเคลื่อนสุขภาพอนามัยแม่และเด็กภายใต้รัฐเวชกรรม ผ่านโครงการ “มหัศจรรย์ 1,000 วันแรกแห่งชีวิต” ในตำบลบ่อแก้ว อำเภอสะเมิง จังหวัดเชียงใหม่ โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ปฏิบัติการของเทคโนโลยีแห่งอำนาจในการกำกับเรือนร่าง รวมถึงวิเคราะห์ปฏิบัติการการจัดการเรือนร่างของกลุ่มครอบครัวที่เข้าร่วมโครงการ บทความนี้ใช้การวิจัยเชิงคุณภาพ เก็บข้อมูลด้วยการศึกษาเอกสาร การสังเกตการณ์แบบมีส่วนร่วม และสัมภาษณ์เชิงลึกจากกลุ่มผู้ให้ข้อมูลหลัก จำนวน 12 คน ผลการศึกษาพบว่า โครงการมหัศจรรย์ 1,000 วันแรกแห่งชีวิต แสดงให้เห็นถึงความพยายามของรัฐในการเข้ามาจัดการเรือนร่างของพลเมืองตั้งแต่วัยแรกเริ่ม ผ่านปฏิบัติการกำกับดูแลสุขภาพของแม่และเด็กพร้อมกับการสร้างชุดความรู้-ความจริงเรื่องการดูแลสุขภาพร่างกายของแม่ในช่วงตั้งครรภ์ การกำกับภาวะโภชนาการของแม่และลูก รวมถึงวิธีการเลี้ยงดูเด็กในช่วงปฐมวัยให้มีสุขภาพที่ดี ในการนี้ ความรู้ทางการแพทย์ และเจ้าหน้าที่สาธารณสุขจึงกลายเป็นตัวแทนของรัฐในการเข้ามากำกับจัดการเรือนร่างของแม่และเด็ก งานนี้ตั้งคำถามต่อการปกครองชีวญาณ (governmentality) ว่ามิได้ดำเนินไปอย่างเป็นเส้นตรง เบ็ดเสร็จเด็ดขาดตามอุดมการณ์ของรัฐ หากแต่แทรกซ้อนด้วยพลวัตของการต่อรองกับบรรทัดฐานด้านสุขภาพ ภายใต้กรอบความรู้นี้ ครอบครัวที่เข้าร่วมโครงการหรือแม้แต่เจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติงาน มิได้ปฏิบัติตามแนวทางของรัฐโดยสมบูรณ์ หากแต่มีการปรับเปลี่ยน ต่อรอง หรือแม้แต่ช่วงชิงแนวทางปฏิบัติตามบริบทเงื่อนไขของตนเอง อันสะท้อนถึงการสร้างตัวตนรู้คิด
Zitieren
APA
อบอาย, ภ. (2026). สุขภาพ อำนาจ และพหุตัวตนรู้คิด: การกำกับเรือนร่างแม่และเด็กภายใต้รัฐเวชกรรม. Journal of Social Sciences Naresuan University, 22(1), 103-129. https://doi.org/10.69650/jssnu.2026.279096
Vancouver
อบอาย ภ. สุขภาพ อำนาจ และพหุตัวตนรู้คิด: การกำกับเรือนร่างแม่และเด็กภายใต้รัฐเวชกรรม. Journal of Social Sciences Naresuan University. 2026;22(1):103-129. doi:10.69650/jssnu.2026.279096
BibTeX
@article{2026,
author = {อบอาย, ภัทรวดี},
title = {สุขภาพ อำนาจ และพหุตัวตนรู้คิด: การกำกับเรือนร่างแม่และเด็กภายใต้รัฐเวชกรรม},
journal = {Journal of Social Sciences Naresuan University},
year = {2026},
volume = {22},
number = {1},
pages = {103--129},
doi = {10.69650/jssnu.2026.279096}
}
EUVIMED