พฤติกรรมการบริโภคอาหารต่อดัชนีมวลกายของผู้สูงอายุ อำเภอเมือง จังหวัดลำปาง
Journal of Applied Sport Science and Integrative Well-Being · 25.10.2026 · 6 (1) · e271005
DOI: 10.67909/jasiw.e271005 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Journal of Applied Sport Science and Integrative Well-Being, online erschienen am 25.10.2026. Verfasst von วิรยะ เดชแสง und 4 weiteren Autor:innen.
Abstract (Originalsprache)
การวิจัยเชิงปริมาณแบบภาคตัดขวางนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาพฤติกรรมการบริโภคอาหาร สถานการณ์ดัชนีมวลกาย และวิเคราะห์พฤติกรรมการบริโภคอาหารที่สัมพันธ์กับดัชนีมวลกายของผู้สูงอายุ อำเภอเมือง จังหวัดลำปาง กลุ่มตัวอย่างคือผู้สูงอายุอายุ 60–80 ปี จำนวน 403 คน เลือกแบบสุ่มตามความสะดวก ด้วยแบบสอบถามและการสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้าง เครื่องมือมีคุณภาพผ่านเกณฑ์ (IOC = 1.00, Cronbach's alpha = 0.72) วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา สัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ และการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณวิธี Enter ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง (ร้อยละ 68.0) การศึกษาต่ำกว่ามัธยมศึกษา (ร้อยละ 73.4) รายได้ต่ำกว่า 15,000 บาท/เดือน (ร้อยละ 77.9) และมีโรคประจำตัว (ร้อยละ 66.0) มี BMI อยู่ในเกณฑ์ปกติร้อยละ 47.4 น้ำหนักเกินเกณฑ์ปกติร้อยละ 42.4 โดยเพศหญิงมีค่าเฉลี่ย BMI สูงกว่าเพศชาย ผลการวิเคราะห์สหสัมพันธ์พบว่า พฤติกรรมที่ดีต่อสุขภาพ เพศหญิง และการมีโรคประจำตัว มีความสัมพันธ์เชิงบวกกับ BMI ในระดับต่ำมาก (r = .137 ถึง .190, p < .01) ส่วนพฤติกรรมเสี่ยงทางอ้อม อายุ และการ ออกกำลังกาย มีความสัมพันธ์เชิงลบกับ BMI ในระดับต่ำมาก (r = -.137 ถึง -.180, p < .05) ผลวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณพบว่า แบบจำลองพฤติกรรมบริโภคอาหาร 3 ด้าน ร่วมอธิบายความแปรปรวนของ BMI ได้ร้อยละ 6.1 (Adjusted R² = .061, F = 9.784, p < .001) เมื่อพิจารณารายข้อ กลุ่มพฤติกรรมดีต่อสุขภาพพบว่า การบริโภคเนื้อสัตว์ นม ไข่ หรือถั่วเมล็ดแห้งทุกวัน (B = -.678, β = -.231, p < .001) และการดื่มน้ำสะอาดวันละ 6–8 แก้ว (B = -.393, β = -.117, p = .043) สัมพันธ์กับ BMI ลดลง ส่วนการกินอาหารตรงเวลา (B = .608, β = .148, p = .016) สัมพันธ์กับ BMI เพิ่มขึ้น ส่วนกลุ่มพฤติกรรมเสี่ยงทางอ้อมพบว่า การบริโภคอาหารหมักดอง (B = .639, β = .264, p < .001) และการปรุงด้วยวิธีปิ้งย่าง (B = .345, β = .146, p = .008) สัมพันธ์กับ BMI เพิ่มขึ้น ขณะที่การซื้ออาหารล่วงหน้าสำรองไว้ (B = -.321, β = -.132, p = .007) และการดื่มเครื่องดื่มที่มีคาเฟอีน (B = -.213, β = -.110, p = .024) สัมพันธ์กับ BMI ลดลง สำหรับแบบจำลองพฤติกรรมเสี่ยงทางตรงไม่มีนัยสำคัญ (p = .237) ผลการศึกษาชี้ว่า พฤติกรรมการบริโภคและวัฒนธรรมอาหารพื้นถิ่นสัมพันธ์กับ BMI ของผู้สูงอายุ สาธารณสุขในพื้นที่ควรนำข้อมูลไปออกแบบโปรแกรมสร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพ เพื่อส่งเสริมการบริโภคโปรตีนคุณภาพสูงและลดอาหารโซเดียมสูง ทั้งนี้ การวิจัยแบบภาคตัดขวางและการสุ่มตัวอย่างตามความสะดวกซึ่งอาจไม่เป็นตัวแทนประชากรทั้งหมด โดยเฉพาะผู้สูงอายุติดบ้านและติดเตียง ทำให้ไม่สามารถสรุปความสัมพันธ์เชิงเหตุและผลได้และควรตีความผลการศึกษาภายในบริบทพื้นที่วิจัยเท่านั้น
Zitieren
APA
เดชแสง, ว., ศรีชนาพันธ์, ป., ไชยเรียน, น., จินาการ, ช., & ถิ่นอ่วน, พ. (2026). พฤติกรรมการบริโภคอาหารต่อดัชนีมวลกายของผู้สูงอายุ อำเภอเมือง จังหวัดลำปาง. Journal of Applied Sport Science and Integrative Well-Being, 6(1), e271005. https://doi.org/10.67909/jasiw.e271005
Vancouver
เดชแสง ว, ศรีชนาพันธ์ ป, ไชยเรียน น, จินาการ ช, ถิ่นอ่วน พ. พฤติกรรมการบริโภคอาหารต่อดัชนีมวลกายของผู้สูงอายุ อำเภอเมือง จังหวัดลำปาง. Journal of Applied Sport Science and Integrative Well-Being. 2026;6(1):e271005. doi:10.67909/jasiw.e271005
BibTeX
@article{2026,
author = {เดชแสง, วิรยะ and ศรีชนาพันธ์, ปัญจพร and ไชยเรียน, นันทวรรณ์ and จินาการ, ชณิชา and ถิ่นอ่วน, พะยอม},
title = {พฤติกรรมการบริโภคอาหารต่อดัชนีมวลกายของผู้สูงอายุ อำเภอเมือง จังหวัดลำปาง},
journal = {Journal of Applied Sport Science and Integrative Well-Being},
year = {2026},
volume = {6},
number = {1},
pages = {e271005},
doi = {10.67909/jasiw.e271005}
}
EUVIMED