EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

KÜRESEL GÜNEY’İN TEORİLERİ: BATI-DIŞI EPİSTEMOLOJİLERLE BÖLGE ÇALIŞMALARINI YENİDEN DÜŞÜNMEK

Ali Kiriktaş

Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi · 31.07.2026 · 16 (2) · 148-168

DOI: 10.66954/kusbd.1844799 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, online erschienen am 31.07.2026. Verfasst von Ali Kiriktaş. Die Arbeit nennt 59 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Bu makale, Küresel Güney’den yükselen eleştirel teorik yaklaşımlar ışığında Bölge Çalışmaları disiplininin tarihsel kökenlerini, epistemolojik varsayımlarını ve güncel krizini eleştirel bir perspektiften incelemektedir. Çalışmanın temel amacı, Bölge Çalışmalarının yalnızca içeriksel değil, aynı zamanda yapısal ve epistemik bir dönüşüme ihtiyaç duyduğunu ortaya koymaktır. Bu bağlamda Küresel Güney kavramı, coğrafi bir sınıflandırmanın ötesinde, sömürgecilik, ekonomik bağımlılık ve küresel eşitsizlik deneyimleri etrafında şekillenen ulus-ötesi bir politik ve epistemik proje olarak ele alınmaktadır. Makale, Küresel Güney’in analitik gücünün, homojenlik iddiasından ziyade, küresel Kuzey hegemonyasına karşı farklı aktörleri bir araya getiren stratejik bir meta-kategori olmasından kaynaklandığını savunmaktadır. Çalışma, Bölge Çalışmalarının sömürgeci idare pratikleri ve Soğuk Savaş jeopolitiği bağlamında kurumsallaştığını ve Batı-merkezci bilgi-iktidar ilişkilerini yeniden ürettiğini ileri sürmektedir. Edward Said’in Oryantalizm eleştirisi temel alınarak, disiplinin Batı’yı bilen özne, Batı-dışı dünyayı ise incelenen ve yönetilen nesne olarak konumlandırdığı gösterilmektedir. Bu çerçevede bölgelerin doğal değil, Batı’nın stratejik çıkarları doğrultusunda inşa edilmiş entelektüel kurgular olduğu vurgulanmaktadır. Makale, Küresel Güney’den doğan eleştirel teorileri üç ana dalga halinde analiz etmektedir: Bağımlılık ve Dünya-Sistemleri teorileri ekonomik yapısal eşitsizlikleri açığa çıkarırken; Postkolonyal Teori ve Madun Çalışmaları kültürel temsil ve söylemsel tahakkümü sorgulamakta; Dekolonyal Düşünce ise gücün ve bilginin sömürgeselliğini hedef alan daha radikal bir epistemik kopuş çağrısı sunmaktadır. Sonuç olarak çalışma, Bölge Çalışmalarının geleceğinin, Batı-merkezci evrensellik iddialarını aşan, çoğul-evrensellik ilkesine dayalı, ilişkisel ve dekolonize edilmiş bir epistemolojik yeniden inşa sürecine bağlı olduğunu savunmaktadır.

Zitieren

APA

Kiriktaş, A. (2026). KÜRESEL GÜNEY’İN TEORİLERİ: BATI-DIŞI EPİSTEMOLOJİLERLE BÖLGE ÇALIŞMALARINI YENİDEN DÜŞÜNMEK. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 16(2), 148-168. https://doi.org/10.66954/kusbd.1844799

Vancouver

Kiriktaş A. KÜRESEL GÜNEY’İN TEORİLERİ: BATI-DIŞI EPİSTEMOLOJİLERLE BÖLGE ÇALIŞMALARINI YENİDEN DÜŞÜNMEK. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2026;16(2):148-168. doi:10.66954/kusbd.1844799

BibTeX
@article{Kirikta2026,
  author = {Kiriktaş, Ali},
  title = {KÜRESEL GÜNEY’İN TEORİLERİ: BATI-DIŞI EPİSTEMOLOJİLERLE BÖLGE ÇALIŞMALARINI YENİDEN DÜŞÜNMEK},
  journal = {Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi},
  year = {2026},
  volume = {16},
  number = {2},
  pages = {148--168},
  doi = {10.66954/kusbd.1844799}
}
Kostenlos starten →