İbn Şeref el-Kayrevânî’nin Şiirlerinde Hikmet
İtkan Akademik Araştırmalar Dergisi · 30.06.2026 · 3 (4) · 22-42
DOI: 10.66677/itkan.1899099 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift İtkan Akademik Araştırmalar Dergisi, online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von Veli Gizir. Die Arbeit nennt 59 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
İbn Şeref el-Kayrevânî (öl. 460/1067), Kayrevân’da doğmuş, eğitimini burada tamamlamış ve hayatının büyük bölümünü bu şehirde geçirmiştir. Dönemin önemli ilim ve kültür merkezlerinden biri olan Kayrevân, onun fikrî ve edebî şahsiyetinin oluşumunda belirleyici olmuştur. Zîrîler/Sanhâcîler döneminde yaşayan İbn Şeref, Zîrîler’in Fâtımîler’den ayrılarak Abbâsî hilafetini tanımaları üzerine bölgede patlak veren ve Hilaloğulları’nın da dâhil olduğu savaşlar sebebiyle memleketini terk etmek zorunda kalmıştır. Bu çatışmalar ilim merkezlerinin yıkımına yol açmış, birçok âlim ve edip gibi İbn Şeref’in hayatını da derinden etkilemiştir. Savaşın ardından İbn Şeref, Zîrî Emiri Mu‘iz b. Bâdis ve dönemin aydınlarıyla birlikte Mehdiye’ye göç etmiş; daha sonra Sicilya’ya uğramış, Endülüs’ün önemli liman şehirlerinden Almeria’ya geçmiş ve farklı şehirlere seyahat etmiştir. Göç ve yolculuk hâli, onun şiirlerinde belirginleşen dünya tasavvurunu ve hayatın geçiciliğine dair temaları beslemiştir. Ancak savaş şartları ve yolculuklar, kaleme aldığı eserlerin önemli bir kısmının günümüze ulaşamamasına neden olmuştur. Günümüze ulaşan eserleri arasında şiir ve şair değerlendirmeleri yaptığı edebî tenkit eseri Resâʾilü’l-intikâd fî nakdi’ş-şi‘ri ve’ş-şu‘arâ’ ile şiirlerini ihtivâ eden Dîvân’ı yer almaktadır. Bu çalışma ise, İbn Şeref’in hikmet yüklü şiirlerini hikmet ekseninde incelemeyi amaçlamaktadır. Öncelikle şairin hayatı ve hikmet kavramının anlam alanı ele alınmış; ardından şiirlerdeki hikmet, nasihat ve özlü sözler genellikle metin şerhi ve içerik analizi yöntemiyle tahlil edilmiştir. Hikmetlerin şairin hayat tecrübeleriyle ilişkisi ve hayatındaki izdüşümü de değerlendirilmiştir. Çalışma, klasik kaynaklarda sınırlı bilgi bulunan İbn Şeref’in hayatını şiirleri aracılığıyla aydınlatmayı, edebî şahsiyetini ortaya koymayı ve onun hikmet sahibi bir şair olarak konumunu belirlemeyi amaçlamaktadır.
Zitieren
APA
Gizir, V. (2026). İbn Şeref el-Kayrevânî’nin Şiirlerinde Hikmet. İtkan Akademik Araştırmalar Dergisi, 3(4), 22-42. https://doi.org/10.66677/itkan.1899099
Vancouver
Gizir V. İbn Şeref el-Kayrevânî’nin Şiirlerinde Hikmet. İtkan Akademik Araştırmalar Dergisi. 2026;3(4):22-42. doi:10.66677/itkan.1899099
BibTeX
@article{Gizir2026,
author = {Gizir, Veli},
title = {İbn Şeref el-Kayrevânî’nin Şiirlerinde Hikmet},
journal = {İtkan Akademik Araştırmalar Dergisi},
year = {2026},
volume = {3},
number = {4},
pages = {22--42},
doi = {10.66677/itkan.1899099}
}
EUVIMED