RUSYA’DA DİN-DEVLET İLİŞKİLERİNDE KUTSAL SİNOD VE KAZAK MÜSLÜMANLARI
Niksar Akademik Çalışmalar Dergisi · 30.06.2026 · 3 (1) · 103-113
DOI: 10.66610/togunac.1951690 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Niksar Akademik Çalışmalar Dergisi, online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von Bekzod Syddykov und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 62 Literaturangaben. Gefördert von: Destekleyen kurum yoktur.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma, 1721-1917 yılları arasında Çarlık Rusya’sında faaliyet gösteren Kutsal Sinod'un Kazak Müslümanlarıyla ilişkisini incelemektedir. Makale, Kutsal Sinod’un Kazak Müslümanları üzerindeki etkisini doğrudan bir kilise idaresi kurma teşebbüsünden çok; ober-savcılar, piskoposluk raporları, misyoner cemiyetleri, eğitim düzenlemeleri ve iskân politikaları üzerinden işleyen çok kanallı bir imparatorluk denetim mekanizması olarak ele almaktadır. Bu çerçevede Kutsal Sinod’un kuruluşu, Rus Ortodoks Kilisesi’nin patriklik merkezli özerk yapısının tasfiye edilerek devletin bürokratik denetimine alınması sürecinin kurumsal sonucu olarak değerlendirilmektedir. I. Petro’nun devlet yöneticisi olarak siyasi yetkisini bu yönde kullanması, Rus Ortodoks Kilisesi görevlileri ile Rus aydınları tarafından farklı şekillerde değerlendirilmiştir. 1722’den itibaren devlet görevlisi niteliğindeki ober-savcı makamı aracılığıyla kilise üzerindeki bürokratik denetim kurumsallaşmıştır. Bu düzenleme, kilise yapısının devlet sisteminin bir parçası hâline getirilmesi sonucunu doğurmuştur. Zamanla Kutsal Sinod’un, Rusya’daki diğer dinlere yönelik devlet politikasında kısmen belirleyici bir aktöre dönüştüğü bilinmektedir. XIX. yüzyılda Rusya’nın Kazak bozkırındaki askerî-idarî hâkimiyetinin güçlenmesiyle birlikte Kutsal Sinod, devletin diğer kurumlarıyla etkileşim kurarak Kazak Müslümanlarının dinî ve kültürel hayatına müdahil olmuştur. Çıkarılan yasalar, misyonerlik hedefleri doğrultusunda Kazak Müslümanlarının kültürel, eğitsel ve dinî hayatını doğrudan etkilemiştir. Makale, Rusya İmparatorluğu’ndaki kiliseyi denetlemek amacıyla kurulan Kutsal Sinod kurumunun, Kazak Müslümanları üzerindeki etkisini doğrudan merkeze alan sınırlı sayıdaki araştırmalara katkı sunmayı amaçlamaktadır.
Förderung
- Destekleyen kurum yoktur
Zitieren
APA
Syddykov, B., & Bıyıklı, M. (2026). RUSYA’DA DİN-DEVLET İLİŞKİLERİNDE KUTSAL SİNOD VE KAZAK MÜSLÜMANLARI. Niksar Akademik Çalışmalar Dergisi, 3(1), 103-113. https://doi.org/10.66610/togunac.1951690
Vancouver
Syddykov B, Bıyıklı M. RUSYA’DA DİN-DEVLET İLİŞKİLERİNDE KUTSAL SİNOD VE KAZAK MÜSLÜMANLARI. Niksar Akademik Çalışmalar Dergisi. 2026;3(1):103-113. doi:10.66610/togunac.1951690
BibTeX
@article{Syddykov2026,
author = {Syddykov, Bekzod and Bıyıklı, Murat},
title = {RUSYA’DA DİN-DEVLET İLİŞKİLERİNDE KUTSAL SİNOD VE KAZAK MÜSLÜMANLARI},
journal = {Niksar Akademik Çalışmalar Dergisi},
year = {2026},
volume = {3},
number = {1},
pages = {103--113},
doi = {10.66610/togunac.1951690}
}
EUVIMED