Üslup Sürekliliğinin İzleri: Muhibbî Divânı (İÜK T5467) ve Kitâb-ı İklîm-i Cedîd (BEYAZIT 4969) Üzerinden Karamemi Tezhip Geleneğinin Karşılaştırmalı Analizi
Milli Saraylar Sanat Tarih Mimarlık Dergisi · 19.06.2026 · (30) · 92-109
DOI: 10.66570/msdergisi.1866757 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Milli Saraylar Sanat Tarih Mimarlık Dergisi, online erschienen am 19.06.2026. Verfasst von Fahriye Oya Kuyumcu. Die Arbeit nennt 18 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma, XVI. yüzyıl Osmanlı tezhip sanatında üslup sürekliliği meselesini, Karamemi’nin bilinen imzalı son eseri olan 1566 tarihli Muhibbî Dîvânı (İÜK T5467) ile 1583 tarihli Kitâb-ı İklîm-i Cedîd (Beyazıt 4969) üzerinden karşılaştırmalı bir yöntemle ele almaktadır. Araştırmada her iki yazmanın fiziksel ve teknik özellikleri ile tezhip programları; motif repertuarı, kompozisyon kurgusu, tahrir karakteri ve yaratıcı halkâr motifleri ile halkâr tekniği gibi ölçülebilir üslup göstergeleri üzerinden ayrıntılı biçimde incelenmiştir. Yapılan analizler, iki eser arasında tespit edilen benzerliklerin rastlantısal olmadığını; Karamemi üslubuna özgü tasarım şablonlarının, teknik uygulamaların ve estetik kararların belirli bir süreklilik içinde yeniden üretildiğini ortaya koymaktadır. Çalışma, Karamemi’nin 1566 sonrasında saray nakkaşhanesindeki kurumsal görünürlüğünün azalmasına rağmen, üslubunun saray estetiğine hâkim üretim çevreleri aracılığıyla sürdürülebilmiş olabileceğini ileri sürmektedir. Kitâb-ı İklîm-i Cedîd’in Sultan III. Murad’a sunulmak üzere hazırlanmış olması, eserin yüksek nitelikli bir sanatçı ya da Karamemi geleneğini yakından tanıyan bir atölye çevresinde üretilmiş olma ihtimalini güçlendirmektedir. Bu bağlamda makale, Osmanlı tezhip sanatında usta–atölye ilişkileri, üslup aktarım mekanizmaları ve saray ile saray dışı üretim ortamları arasındaki etkileşimin yeniden değerlendirilmesine katkı sağlamayı amaçlamaktadır.
Zitieren
APA
Kuyumcu, F. O. (2026). Üslup Sürekliliğinin İzleri: Muhibbî Divânı (İÜK T5467) ve Kitâb-ı İklîm-i Cedîd (BEYAZIT 4969) Üzerinden Karamemi Tezhip Geleneğinin Karşılaştırmalı Analizi. Milli Saraylar Sanat Tarih Mimarlık Dergisi, 92-109. https://doi.org/10.66570/msdergisi.1866757
Vancouver
Kuyumcu FO. Üslup Sürekliliğinin İzleri: Muhibbî Divânı (İÜK T5467) ve Kitâb-ı İklîm-i Cedîd (BEYAZIT 4969) Üzerinden Karamemi Tezhip Geleneğinin Karşılaştırmalı Analizi. Milli Saraylar Sanat Tarih Mimarlık Dergisi. 2026:92-109. doi:10.66570/msdergisi.1866757
BibTeX
@article{Kuyumcu2026,
author = {Kuyumcu, Fahriye Oya},
title = {Üslup Sürekliliğinin İzleri: Muhibbî Divânı (İÜK T5467) ve Kitâb-ı İklîm-i Cedîd (BEYAZIT 4969) Üzerinden Karamemi Tezhip Geleneğinin Karşılaştırmalı Analizi},
journal = {Milli Saraylar Sanat Tarih Mimarlık Dergisi},
year = {2026},
number = {30},
pages = {92--109},
doi = {10.66570/msdergisi.1866757}
}
EUVIMED