Ses Sembolizmi Terminolojisi üzerine Bir Deneme
BABUR Research · 30.06.2026 · 5 (1) · 31-57
DOI: 10.66119/babur.1925823 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift BABUR Research, online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von Deniz Demiryakan und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 195 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma, ses sembolizmi alanında kullanılan temel kavramların ve terimlerin Türkçede sistemli, tutarlı ve açıklayıcı bir terminoloji çerçevesi içinde karşılanması gereksiniminden doğmuştur. Ses sembolizmi, görüntügöstergesellik, sesbirimselanlam, sesçağrışımsal gösterge, yansıma sözcük, dizgesellik, nedenlilik ve nedensizlik gibi birbirine yakın fakat kuramsal olarak ayrıştırılması gereken kavramlar, Türkçe dilbilim yazınında çoğu zaman ya yabancı karşılıklarıyla kullanılmakta ya da farklı çalışmalarda değişken karşılıklarla yer almaktadır. Bu durum, alanın kavramsal sınırlarının belirsizleşmesine ve terimler arasında anlam ve kullanım bakımından birlik sağlanamamasına yol açmaktadır. Çalışmanın temel amacı, ses sembolizmi ve onunla ilişkili kavram alanında öne çıkan terimleri derlemek, bunları ilgili kuramsal bağlamları içinde tanımlamak, aralarındaki ilişkileri görünür kılmak ve her biri için Türkçe karşılık önerileri geliştirmektir. Bu amaç doğrultusunda çalışma, alanın başlıca kaynaklarında geçen terimleri yalnızca listelemekle yetinmemiş; her kavramı tanımsal, göstergebilimsel ve dilbilimsel çerçevesi içinde ele alarak açıklamalı ve alfabetik bir terminoloji sözlükçesi biçiminde düzenlemiştir. Terim önerilerinde izlenen temel ilke, kavramsal sadakat ile kök/gövde bütünlüğünü birlikte korumaktır. Böylece bir kavram ailesine ait terimlerin Türkçede de aynı yapısal ve anlamsal ağ içinde türetilebilmesi hedeflenmiştir. Çalışmanın ulaştığı sonuç, ses sembolizmi alanı için Türkçede dağınık ve yer yer belirsiz durumda bulunan terminolojik yapının iç tutarlılığı gözeten bir sözlükçe modeliyle önemli ölçüde düzenlenebileceğidir. Bu yönüyle çalışma, kesin ve kapanmış bir terimler dizgesi sunmaktan çok Türkçe dilbilim yazını için tartışmaya açık fakat sistemli bir başlangıç zemini önermektedir. Sonuç olarak çalışma, ses sembolizmi alanındaki temel kavramların Türkçede daha açık, ilişkisel ve sürdürülebilir bir biçimde kullanılabilmesine katkı sağlamayı amaçlayan açıklamalı bir terminoloji denemesi niteliği taşımaktadır.
Zitieren
APA
Demiryakan, D., & Demirci, Ü. Ö. (2026). Ses Sembolizmi Terminolojisi üzerine Bir Deneme. BABUR Research, 5(1), 31-57. https://doi.org/10.66119/babur.1925823
Vancouver
Demiryakan D, Demirci ÜÖ. Ses Sembolizmi Terminolojisi üzerine Bir Deneme. BABUR Research. 2026;5(1):31-57. doi:10.66119/babur.1925823
BibTeX
@article{Demiryakan2026,
author = {Demiryakan, Deniz and Demirci, Ümit Özgür},
title = {Ses Sembolizmi Terminolojisi üzerine Bir Deneme},
journal = {BABUR Research},
year = {2026},
volume = {5},
number = {1},
pages = {31--57},
doi = {10.66119/babur.1925823}
}
EUVIMED