การศึกษาความต้องการและการนำเสนอโมดูลหลักสูตรอบรมดนตรีระยะสั้นสำหรับครูที่ไม่มีพื้นฐานทางด้านดนตรี
Mahidol Music Journal · 2026
DOI: 10.65824/mmj.v9.286567 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Mahidol Music Journal, 2026. Verfasst von กล้วยไม้ ศักดิ์ชาตรีชาญ und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 9 Literaturangaben. Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY-NC-ND 4.0).
Abstract (Originalsprache)
ที่มาและวัตถุประสงค์ : ดนตรีเป็นสาระการเรียนรู้หนึ่งในกลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปะตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน ซึ่งมีบทบาทสำคัญต่อการพัฒนาผู้เรียนทั้งด้านสติปัญญา อารมณ์ สังคม และความคิดสร้างสรรค์ อย่างไรก็ตาม บริบทการจัดการเรียนการสอนดนตรีในโรงเรียนขั้นพื้นฐานของประเทศไทยยังคงประสบปัญหาความขาดแคลนครูวิชาเอกดนตรี โดยเฉพาะในโรงเรียนขนาดเล็กและโรงเรียนในพื้นที่ชนบท ส่งผลให้ครูที่ไม่มีพื้นฐานทางด้านดนตรีต้องรับผิดชอบการจัดการเรียนการสอนสาระดนตรีแทนครูผู้เชี่ยวชาญ สถานการณ์ดังกล่าวส่งผลต่อความพร้อมของครูในการจัดกิจกรรมดนตรี รวมทั้งการเลือกใช้สื่อ กิจกรรม และทรัพยากรให้เหมาะสมกับบริบทของผู้เรียนและโรงเรียน งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาความต้องการใช้หลักสูตรอบรมดนตรีระยะสั้นสำหรับครูที่ไม่มีพื้นฐานทางด้านดนตรี และ (2) นำเสนอโมดูลหลักสูตรอบรมดนตรีระยะสั้นสำหรับครูที่ไม่มีพื้นฐานทางด้านดนตรี โดยสังเคราะห์จากความต้องการของครูผู้สอนและข้อเสนอแนะจากผู้เชี่ยวชาญ วิธีการศึกษา : การวิจัยครั้งนี้ใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมผสานเชิงสำรวจเป็นลำดับ โดยใช้ข้อมูลเชิงคุณภาพนำข้อมูลเชิงปริมาณ เริ่มจากการเก็บข้อมูลเชิงคุณภาพด้วยการสัมภาษณ์แบบกึ่งโครงสร้างจากผู้เชี่ยวชาญด้านดนตรีศึกษาและการพัฒนาหลักสูตร จำนวน 5 คน ซึ่งคัดเลือกแบบเจาะจง จากนั้นนำผลการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพไปใช้ประกอบการสร้างแบบสอบถามสำหรับการเก็บข้อมูลเชิงปริมาณ กลุ่มตัวอย่างเชิงปริมาณ ได้แก่ ครูผู้สอนในโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาแม่ฮ่องสอน เขต 1 และเขต 2 จำนวน 100 คน ซึ่งรับผิดชอบการจัดการเรียนการสอนสาระดนตรีโดยไม่ได้จบการศึกษาด้านดนตรีโดยตรง และคัดเลือกแบบเจาะจง ข้อมูลเชิงปริมาณวิเคราะห์ด้วยสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ส่วนข้อมูลเชิงคุณภาพวิเคราะห์ด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา จากนั้นนำผลการวิเคราะห์ทั้งสองส่วนมาสังเคราะห์เพื่อเสนอโมดูลหลักสูตรอบรมดนตรีระยะสั้นสำหรับครูที่ไม่มีพื้นฐานทางด้านดนตรี ผลการศึกษา : ผลการวิจัยพบว่าครูผู้สอนที่ไม่มีพื้นฐานทางด้านดนตรีมีความต้องการพัฒนาทักษะดนตรีเชิงปฏิบัติที่สามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ในชั้นเรียน โดยเฉพาะการสร้างจังหวะด้วยร่างกาย การขับร้องเพลง และการประดิษฐ์เครื่องดนตรีจากวัสดุรอบตัว ขณะที่ความต้องการด้านทฤษฎีดนตรี โดยเฉพาะการอ่านโน้ตพื้นฐาน อยู่ในระดับต่ำกว่า ข้อเสนอแนะจากผู้เชี่ยวชาญสะท้อนว่าหลักสูตรอบรมควรจัดลำดับเนื้อหาจากพื้นฐานสู่การประยุกต์ใช้ เน้นกิจกรรมเชิงปฏิบัติ กิจกรรมที่สามารถปรับใช้ได้ตามบริบทของชั้นเรียน และการเชื่อมโยงกับมาตรฐานการเรียนรู้และตัวชี้วัดของหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน ผลการสังเคราะห์ข้อมูลนำไปสู่การเสนอโมดูลหลักสูตรอบรมดนตรีระยะสั้น 3 โมดูล ได้แก่ ทักษะพื้นฐานทางดนตรี ทักษะด้านเพลง และทักษะวิธีการสอนดนตรี บทสรุป : โมดูลหลักสูตรอบรมดนตรีระยะสั้นที่นำเสนอในงานวิจัยนี้จัดทำขึ้นจากการสังเคราะห์ความต้องการของครูผู้สอนและข้อเสนอแนะจากผู้เชี่ยวชาญ โดยเน้นทักษะดนตรีพื้นฐาน ทักษะด้านเพลง และทักษะวิธีการสอนดนตรี ผ่านกิจกรรมเชิงปฏิบัติและการใช้ทรัพยากรที่เหมาะสมกับบริบทของโรงเรียน โมดูลดังกล่าวสามารถใช้เป็นแนวทางเบื้องต้นในการออกแบบการอบรมครูที่ไม่มีพื้นฐานทางด้านดนตรีในระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน โดยเฉพาะบริบทที่ขาดแคลนครูวิชาเอกดนตรี อย่างไรก็ตาม โมดูลหลักสูตรนี้ยังไม่ได้ผ่านการทดลองใช้จริงกับกลุ่มตัวอย่าง จึงควรนำไปทดลองใช้และประเมินผลในการวิจัยครั้งต่อไป
Zitieren
APA
ศักดิ์ชาตรีชาญ, ก., & ปิตุภูมินาค, ค. (2026). การศึกษาความต้องการและการนำเสนอโมดูลหลักสูตรอบรมดนตรีระยะสั้นสำหรับครูที่ไม่มีพื้นฐานทางด้านดนตรี. Mahidol Music Journal. https://doi.org/10.65824/mmj.v9.286567
Vancouver
ศักดิ์ชาตรีชาญ ก, ปิตุภูมินาค ค. การศึกษาความต้องการและการนำเสนอโมดูลหลักสูตรอบรมดนตรีระยะสั้นสำหรับครูที่ไม่มีพื้นฐานทางด้านดนตรี. Mahidol Music Journal. 2026. doi:10.65824/mmj.v9.286567
BibTeX
@article{2026,
author = {ศักดิ์ชาตรีชาญ, กล้วยไม้ and ปิตุภูมินาค, คณิเทพ},
title = {การศึกษาความต้องการและการนำเสนอโมดูลหลักสูตรอบรมดนตรีระยะสั้นสำหรับครูที่ไม่มีพื้นฐานทางด้านดนตรี},
journal = {Mahidol Music Journal},
year = {2026},
doi = {10.65824/mmj.v9.286567}
}
EUVIMED