EUVIMEDEUVIMED entdecken
Open Access · CC BY-NC-ND 4.0

"เบส 3 ลีลา" บทเพลงบรรเลง 3 ลีลาสำหรับอิเล็กทริกเบส

สิรภพ สิทธิ์สน

Mahidol Music Journal · 2026

DOI: 10.65824/mmj.v9.286293 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Mahidol Music Journal, 2026. Verfasst von สิรภพ สิทธิ์สน. Die Arbeit nennt 14 Literaturangaben. Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY-NC-ND 4.0).

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

ที่มาและวัตถุประสงค์ : อิเล็กทริกเบสเป็นเครื่องดนตรีที่มีบทบาทสำคัญในวงดนตรีสมัยนิยมและวงดนตรีประเภทอื่น ๆ อีกมากมาย จึงได้รับความนิยมตั้งแต่อดีตจวบจนปัจจุบัน การเรียนรู้และฝึกปฏิบัติอิเล็กทริกเบสนอกจากการฝึกทักษะเฉพาะเครื่องแล้ว การฝึกทักษะการบรรเลงร่วมกับวงดนตรีในลีลาต่าง ๆ ถือเป็นสิ่งที่สำคัญมากเช่นกัน ในต่างประเทศมีผู้สร้างสรรค์บทประพันธ์เพลงเพื่อใช้สำหรับฝึกทักษะการบรรเลงอิเล็กทริกเบสร่วมกับวงดนตรีสมัยนิยมจำนวนมาก อาทิ John Patitucci ศิลปินและนักประพันธ์เพลงชาวอเมริกันที่สร้างสรรค์ผลงาน Ultimate Play-Along for Bass โดยประพันธ์เพลงในหลากหลายลีลา เช่น บลูส์ ฟังก์ ร็อก และเร็กเก รวมถึง Rockschool องค์กรจัดสอบและรับรองวิทยฐานะทางดนตรีระดับสากลในประเทศอังกฤษ ที่สร้างสรรค์ผลงานเพื่อใช้เป็นแบบฝึกทักษะและทดสอบมาตรฐานการบรรเลงอิเล็กทริกเบส อย่างไรก็ตาม จากการสืบค้นในฐานข้อมูลศูนย์ดัชนีการอ้างอิงวารสารไทย (TCI) ผ่านระบบ ThaiJO และฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย (Thai Digital Collection) ไม่พบงานวิจัยหรือสิ่งพิมพ์ทางวิชาการในประเทศไทยที่สร้างสรรค์บทเพลงสำหรับการบรรเลงอิเล็กทริกเบสร่วมกับวงดนตรีสมัยนิยมในบริบทการฝึกทักษะ แต่พบว่ามีงานวิจัยสร้างสรรค์ที่มีกรอบแนวคิดใกล้เคียงกันได้รับการตีพิมพ์แล้ว คือ “ขึ้นสาย บรรเลงเพลงกีตาร์ไฟฟ้า” ของเจตนิพิฐ สังข์วิจิตร ผู้วิจัยจึงนำกรอบแนวคิดดังกล่าวมาประยุกต์ใช้กับอิเล็กทริกเบส โดยสร้างสรรค์นวัตกรรมและสื่อออนไลน์สำหรับฝึกทักษะการบรรเลง ผ่านการประพันธ์เพลง “เบส 3 ลีลา” ที่เป็นชุดบทเพลงสำหรับบรรเลงอิเล็กทริกเบสกับวงดนตรีสมัยนิยมที่ประกอบด้วย อิเล็กทริกเบส อิเล็กทริกกีตาร์ เปียโน และกลองชุด จำนวน 3 บทเพลงย่อย ในแต่ละบทเพลงมีลีลาทางดนตรีที่แตกต่างกัน แบ่งออกเป็น 1) บลูส์ 2) ฟังก์ และ 3) แจ๊ส การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ คือ 1) เพื่อสร้างสรรค์นวัตกรรมชุดบทประพันธ์เพลงบทใหม่สำหรับการบรรเลงอิเล็กทริกเบส และ 2) เพื่อสร้างสื่อออนไลน์สำหรับฝึกทักษะการบรรเลงอิเล็กทริกเบส วิธีการศึกษา : การดำเนินการวิจัยแบ่งออกเป็น 8 ขั้นตอน ดังนี้ 1) ศึกษาและค้นคว้าข้อมูล โดยรวบรวมข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับการประพันธ์เพลงดนตรีสมัยนิยม ประกอบด้วย 1.1) ศึกษาลีลาทางดนตรีทั้ง 3 ลีลา คือ บลูส์ ฟังก์ และแจ๊ส 1.2) ศึกษาแนวคิดและทฤษฎีดนตรี 1.3) ศึกษาเทคนิคการบรรเลงอิเล็กทริกเบส และ 1.4) ศึกษาผลงานการประพันธ์เพลงและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง 2) ประพันธ์ชุดบทประพันธ์เพลง “เบส 3 ลีลา” 3) จัดทำโน้ตเพลง 4) ฝึกซ้อมบทประพันธ์เพลงกับนักดนตรี 5) บันทึกเสียงเพื่อใช้เป็นบทเพลงต้นฉบับ 6) ตัดต่อเสียงเพื่อใช้เป็นร่องเสียงสนับสนุน 7) เผยแพร่บทประพันธ์เพลงในรูปแบบสื่อออนไลน์ และ 8) เผยแพร่งานวิจัยในรูปแบบวิชาการ ผลการศึกษา : การวิจัยครั้งนี้ได้สร้างสรรค์ชุดบทประพันธ์เพลง “เบส 3 ลีลา” ประกอบด้วย 3 บทเพลงย่อย มีความยาวรวมประมาณ 16 นาที ได้แก่ 1) ลีลาบลูส์ ความยาว 5:41 นาที ใช้สังคีตลักษณ์แบบบลูส์ 12 ห้อง อัตราความเร็วโน้ตตัวดำเท่ากับ 92 มีศูนย์กลางเสียงอยู่ที่โน้ต A ประพันธ์ด้วยลักษณะจังหวะชัฟเฟิล 2) ลีลาฟังก์ ความยาว 3:49 นาที ใช้สังคีตลักษณ์แบบ ABAC อัตราความเร็วโน้ตตัวดำเท่ากับ 119 มีศูนย์กลางเสียงอยู่ที่โน้ต E ประพันธ์ด้วยลักษณะจังหวะซิกซ์ทีนโน้ตฟิลล์ และ 3) ลีลาแจ๊ส ความยาว 7 นาที ใช้สังคีตลักษณ์แบบ ABA ใช้อัตราความเร็วแบบยืดหยุ่นในช่วงนำและในช่วงทำนองหลักจนจบบทเพลง ใช้อัตราความเร็วโน้ตตัวดำเท่ากับ 153 ในกุญแจเสียง F ไมเนอร์ ประพันธ์ด้วยลักษณะจังหวะสเตรทเอท ด้านแนวคิดทางทฤษฎีดนตรี ผู้วิจัยเลือกใช้สังคีตลักษณ์ของดนตรีแจ๊สเป็นโครงสร้างหลักในทุกบทเพลง ประพันธ์ทำนองโดยเลือกใช้บันไดเสียงและโหมดต่าง ๆ ให้เหมาะสมกับคอร์ดที่กำลังดำเนินอยู่ และใช้ทฤษฎีโมดัลอินเตอร์เชนจ์และทฤษฎีการเปลี่ยนกุญแจเสียงเพื่อเพิ่มความหลากหลายของเสียงประสาน ด้านเทคนิคการบรรเลงผู้วิจัยได้สอดแทรกเทคนิคที่หลากหลายไว้ อาทิ การดีดสลับ การอุดสาย การกวาดสาย การเล่นโกสต์โน้ต การดีดข้ามสาย การเล่นรูดเสียงและรูดสาย การเล่นควบสาย การเล่นโน้ตฮาร์มอนิก การเคาะสายและเกี่ยวสาย และการจิ้มสาย ทั้งนี้ได้นำบทประพันธ์เผยแพร่ในรูปแบบสื่อออนไลน์ผ่านช่องทางยูทูบ ประกอบด้วยบทเพลงต้นฉบับ ร่องเสียงสนับสนุน และโน้ตเพลงในรูปแบบ PDF และเผยแพร่ในรูปแบบวิชาการ บทสรุป : การดำเนินการวิจัยประสบผลสำเร็จไปได้ด้วยดีและบรรลุตามวัตถุประสงค์ของงานวิจัยทุกประการ ได้ชุดบทประพันธ์เพลง “เบส 3 ลีลา” ซึ่งเป็นนวัตกรรมและสื่อออนไลน์สำหรับฝึกทักษะการบรรเลงอิเล็กทริกเบส ผู้วิจัยได้นำแนวคิดทางทฤษฎีดนตรีและเทคนิคการบรรเลงอิเล็กทริกเบสมาประยุกต์ใช้อย่างสอดคล้องกับลักษณะของแต่ละลีลา โดยใช้สังคีตลักษณ์ของดนตรีแจ๊สเป็นโครงสร้างหลัก เลือกใช้จังหวะที่เหมาะสมกับแต่ละลีลา และสอดแทรกเทคนิคการบรรเลงที่หลากหลายตั้งแต่ระดับพื้นฐานจนถึงระดับสูงทำให้บทประพันธ์มีความท้าทายและเหมาะสมสำหรับการฝึกทักษะ การเผยแพร่บทประพันธ์ในรูปแบบสื่อออนไลน์ช่วยให้ผู้สนใจสามารถเข้าถึงได้อย่างสะดวก นอกจากนี้งานวิจัยยังแสดงให้เห็นว่ากรอบแนวคิดดังกล่าวสามารถถ่ายโอนข้ามเครื่องดนตรีที่มีบทบาทต่างกันในวงได้ โดยต้องปรับให้สอดคล้องกับบทบาทและธรรมชาติของเครื่องดนตรีปลายทาง

Zitieren

APA

สิทธิ์สน, ส. (2026). "เบส 3 ลีลา" บทเพลงบรรเลง 3 ลีลาสำหรับอิเล็กทริกเบส. Mahidol Music Journal. https://doi.org/10.65824/mmj.v9.286293

Vancouver

สิทธิ์สน ส. "เบส 3 ลีลา" บทเพลงบรรเลง 3 ลีลาสำหรับอิเล็กทริกเบส. Mahidol Music Journal. 2026. doi:10.65824/mmj.v9.286293

BibTeX
@article{2026,
  author = {สิทธิ์สน, สิรภพ},
  title = {"เบส 3 ลีลา" บทเพลงบรรเลง 3 ลีลาสำหรับอิเล็กทริกเบส},
  journal = {Mahidol Music Journal},
  year = {2026},
  doi = {10.65824/mmj.v9.286293}
}
Kostenlos starten →