EUVIMEDEUVIMED entdecken
Open Access · CC BY-NC-ND 4.0

การพัฒนาโปรแกรมการรู้คิดสมานกายผสานดนตรีบำบัดเพื่อเสริมสร้างทักษะการคิดเชิงบริหารของนักเรียนชั้นประถมศึกษาที่มีแนวโน้มบกพร่องทางการเรียนรู้

ชินภัทร เจริญรัตน์, ดุษฎี อินทรประเสริฐ, ดารณี ศักดิ์ศิริผล

Mahidol Music Journal · 25.05.2026 · 9 (1) · 22-37

DOI: 10.65824/mmj.v9.280937 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Mahidol Music Journal, online erschienen am 25.05.2026. Verfasst von ชินภัทร เจริญรัตน์ und 2 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 24 Literaturangaben. Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY-NC-ND 4.0).

AbstractBibliografische AngabenZitieren

Abstract (Originalsprache)

ที่มาและวัตถุประสงค์ : ในปัจจุบันพบว่านักเรียนระดับชั้นประถมศึกษาจำนวนไม่น้อยมีแนวโน้มบกพร่องทางการเรียนรู้ ซึ่งส่งผลกระทบต่อพัฒนาการทางวิชาการ การปรับตัวในชั้นเรียน และทักษะทางสังคม โดยเฉพาะทักษะการคิดเชิงบริหาร (Executive Functions) ซึ่งเป็นทักษะสำคัญที่ประกอบด้วยการควบคุมตนเอง การวางแผน ความจำขณะทำงาน และความยืดหยุ่นทางความคิด นักเรียนที่ขาดทักษะเหล่านี้มักพบปัญหาในการจัดการพฤติกรรม การทำตามขั้นตอน และการจดจ่อกับเป้าหมาย ส่งผลกระทบต่อการเรียนรู้โดยตรง แนวคิดการรู้คิดสมานกาย (Embodied Cognition) ซึ่งเน้นให้ร่างกายมีบทบาทร่วมในกระบวนการเรียนรู้ร่วมกับดนตรีบำบัด (Music Therapy) ซึ่งมีผลเชิงบวกต่อการกระตุ้นสมองส่วนหน้า ที่เกี่ยวข้องกับการคิดเชิงบริหาร จึงเป็นแนวทางใหม่ที่น่าสนใจในการพัฒนานักเรียนกลุ่มนี้ โดยการบูรณาการทั้งสองแนวคิดเข้าด้วยกันอาจสามารถสร้างประสบการณ์การเรียนรู้ที่ส่งเสริมพัฒนาการทางด้านการคิดควบคู่กับความสนุกสนานและการมีส่วนร่วมอย่างแท้จริง ด้วยเหตุนี้ งานวิจัยนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) สำรวจทักษะการคิดเชิงบริหารของนักเรียนชั้นประถมศึกษาที่มีแนวโน้มบกพร่องทางการเรียนรู้ (2) พัฒนาโปรแกรมการรู้คิดสมานกายผสานดนตรีบำบัดเพื่อเสริมสร้างทักษะการคิดเชิงบริหาร และ (3) ศึกษาประสิทธิผลของโปรแกรมที่พัฒนาขึ้นในกลุ่มนักเรียนเป้าหมาย วิธีการศึกษา : งานวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงทดลองแบบกึ่งทดลอง (Quasi-experimental Design) ดำเนินการ 2 ระยะ ดังนี้ ระยะที่ 1 เป็นการสำรวจทักษะการคิดเชิงบริหารของนักเรียนระดับชั้นประถมศึกษา โดยใช้แบบประเมินทักษะทางสมองเพื่อการบริหารจัดการชีวิต (KU-THEF) ฉบับครู ซึ่งวัดทักษะการคิดเชิงบริหาร 9 ด้าน ได้แก่ การยับยั้ง การควบคุมอารมณ์ ความยืดหยุ่น การริเริ่ม การวางแผนและจัดระบบ ความจำขณะทำงาน การติดตามงาน การตรวจสอบตนเอง และการจัดระเบียบวัสดุ กลุ่มตัวอย่างในระยะนี้ คือ นักเรียนชั้นประถมศึกษาที่มีแนวโน้มบกพร่องทางการเรียนรู้ จำนวน 230 คน คัดเลือกจากโรงเรียนในเขตกรุงเทพมหานคร ระยะที่ 2 เป็นการทดลองใช้โปรแกรมกับกลุ่มตัวอย่าง 60 คน โดยแบ่งเป็นกลุ่มทดลอง 30 คน และกลุ่มควบคุม 30 คน ซึ่งคัดเลือกโดยการสุ่มแบบเจาะจง (Purposive Sampling) โปรแกรมที่พัฒนาขึ้นมีระยะเวลา 5 วัน วันละ 4 กิจกรรม กิจกรรมละ 45 นาที รวมเวลาทั้งสิ้น 15 ชั่วโมง ประกอบด้วยกิจกรรมที่ออกแบบตามแนวคิดการรู้คิดสมานกายร่วมกับดนตรีบำบัด ได้แก่ “ฉันคิดจังหวะนี้”, “จำแล้ว JUMP”, “เคลื่อนไหวตามใจฉัน”, “เก็บให้เรียบ” และ “ฉันคือผู้ตรวจการ” ดำเนินการวัดผล 3 ครั้ง ได้แก่ ก่อนทดลอง (Pre-test) หลังทดลอง (Post-test) และติดตามผล (Follow-up) หลังจบกิจกรรม 4 สัปดาห์ การวิเคราะห์ข้อมูลใช้สถิติเชิงพรรณนา (Descriptive Statistics) และการวิเคราะห์ความแปรปรวนร่วม (ANCOVA) เพื่อเปรียบเทียบคะแนนก่อนและหลังการทดลองระหว่างกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม ผลการศึกษา : ผลการวิเคราะห์ข้อมูลการวิจัยระยะที่ 1 พบว่า นักเรียนส่วนใหญ่มีระดับทักษะการคิดเชิงบริหารต่ำกว่ามาตรฐาน โดยเฉพาะด้านทักษะการตรวจสอบงาน ทักษะการจัดระเบียบวัสดุอุปกรณ์ ทักษะการวางแผนและจัดระบบ ทักษะความจำเพื่อใช้งาน และทักษะการริเริ่ม การวิจัยระยะที่ 2 พบว่า กลุ่มทดลองที่เข้าร่วมโปรแกรมการรู้คิดสมานกายผสานดนตรีบำบัดมีคะแนนทักษะการคิดเชิงบริหารโดยรวมสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .05) เมื่อเทียบกับกลุ่มควบคุม ทั้งในช่วงหลังการทดลองและช่วงติดตามผล โดยเฉพาะในด้านการวางแผนและจัดระบบ ความจำขณะทำงาน และการควบคุมตนเอง ซึ่งเป็นทักษะพื้นฐานสำคัญของการคิดเชิงบริหาร นอกจากนี้ยังพบว่านักเรียนกลุ่มทดลองมีพฤติกรรมทางบวกในชั้นเรียนเพิ่มขึ้น เช่น การมีสมาธิ การรอคอยอย่างมีเหตุผล การทำงานตามลำดับขั้น และการจัดเก็บอุปกรณ์อย่างเป็นระเบียบ ครูประจำชั้นและนักบำบัดสะท้อนว่านักเรียนมีความมั่นใจ กล้าคิด กล้าแสดงออก และมีแรงจูงใจในการเข้าร่วมกิจกรรมมากขึ้นอย่างเห็นได้ชัด บทสรุป : จากผลการวิจัยสามารถสรุปได้ว่า โปรแกรมการรู้คิดสมานกายผสานดนตรีบำบัดที่พัฒนาขึ้นสามารถเสริมสร้างทักษะการคิดเชิงบริหารของนักเรียนที่มีแนวโน้มบกพร่องทางการเรียนรู้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ โปรแกรมนี้มีจุดเด่นที่การบูรณาการการเรียนรู้ผ่านร่างกาย ดนตรี และการคิดวางแผน โดยกิจกรรมมีลักษณะสนุก ท้าทาย และเหมาะสมกับพัฒนาการของผู้เรียนระดับชั้นประถมศึกษา ข้อค้นพบนี้สอดคล้องกับแนวโน้มงานวิจัยสากลที่ชี้ให้เห็นว่าการพัฒนาทักษะทางปัญญาควรอยู่บนพื้นฐานของการมีส่วนร่วมของร่างกายและอารมณ์ โปรแกรมดังกล่าวจึงสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในบริบทโรงเรียนทั่วไปหรือในการส่งเสริมพฤติกรรมเชิงบวกของนักเรียนกลุ่มเปราะบางอื่น ๆ ได้ในอนาคต

Zitieren

APA

เจริญรัตน์, ช., อินทรประเสริฐ, ด., & ศักดิ์ศิริผล, ด. (2026). การพัฒนาโปรแกรมการรู้คิดสมานกายผสานดนตรีบำบัดเพื่อเสริมสร้างทักษะการคิดเชิงบริหารของนักเรียนชั้นประถมศึกษาที่มีแนวโน้มบกพร่องทางการเรียนรู้. Mahidol Music Journal, 9(1), 22-37. https://doi.org/10.65824/mmj.v9.280937

Vancouver

เจริญรัตน์ ช, อินทรประเสริฐ ด, ศักดิ์ศิริผล ด. การพัฒนาโปรแกรมการรู้คิดสมานกายผสานดนตรีบำบัดเพื่อเสริมสร้างทักษะการคิดเชิงบริหารของนักเรียนชั้นประถมศึกษาที่มีแนวโน้มบกพร่องทางการเรียนรู้. Mahidol Music Journal. 2026;9(1):22-37. doi:10.65824/mmj.v9.280937

BibTeX
@article{2026,
  author = {เจริญรัตน์, ชินภัทร and อินทรประเสริฐ, ดุษฎี and ศักดิ์ศิริผล, ดารณี},
  title = {การพัฒนาโปรแกรมการรู้คิดสมานกายผสานดนตรีบำบัดเพื่อเสริมสร้างทักษะการคิดเชิงบริหารของนักเรียนชั้นประถมศึกษาที่มีแนวโน้มบกพร่องทางการเรียนรู้},
  journal = {Mahidol Music Journal},
  year = {2026},
  volume = {9},
  number = {1},
  pages = {22--37},
  doi = {10.65824/mmj.v9.280937}
}
Kostenlos starten →