18. Yüzyıl Avrupa Müziğinde Türk Etkisinin Müziklerarasılık Bağlamında İncelenmesi: Haydn Örneği (Hob. XVI/31)
Journal of Music and Folklore Studies · 09.07.2026 · (Advanced Online Publication) · 166-182
DOI: 10.65692/jmfs.1914744 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Journal of Music and Folklore Studies, online erschienen am 09.07.2026. Verfasst von Fatma Gökçe Çiçek Tuğer und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 24 Literaturangaben. Gefördert von: Bu makale, TÜBİTAK BİDEB 2214-A tarafından desteklenen I. Viyana Klasikleri’nin Müziğindeki Türk Etkisinin Metinlerarasılık Kuramıyla İncelenmesi başlıklı dokt….
Abstract (Originalsprache)
Bu araştırma, metinlerarasılık kuramını müzik alanına uyarlayan müziklerarasılık yaklaşımı çerçevesinde, 18. yüzyıl Avrupa müziğinde Türk etkisinin nasıl temsil edildiğini incelemektedir. Kristeva’nın metinlerarasılık kavramsallaştırmasından hareketle, hiçbir metnin kendinden önceki söylemlerden bağımsız olmadığı varsayımı, müzik alanında bestecilerin önceki müziksel malzemelerle kurduğu ilişkiler üzerinden yeniden değerlendirilmektedir. Bu bağlamda müziklerarasılık, yalnızca teknik bir aktarım süreci değil; tarihsel, kültürel ve ideolojik anlam üretimlerinin gerçekleştiği çok katmanlı bir etkileşim alanı olarak ele alınmaktadır. Çalışma, özellikle Osmanlı mehter müziğinin Avrupa’daki algısı ve bu algının Batı müzik diline nasıl dönüştürüldüğü üzerinde durmaktadır. Alla turca üslubu çerçevesinde şekillenen bu dönüşüm, doğrudan bir müzikal aktarım olmaktan ziyade, Batı’nın egzotik ötekiyi temsil etme biçimi olarak değerlendirilmektedir. Makalenin analitik odağını, Haydn’ın Mi Majör Piyano Sonatı (Hob. XVI/31) oluşturmaktadır. Eser, ritmik ostinato kalıpları, güçlü aksanlar, ani tonal sapmalar ve marş karakterli yapı gibi müzikal topoi’ler aracılığıyla Türk imgesini yeniden üretmektedir. Ancak bu unsurlar, doğrudan Osmanlı müziğinin yansımaları değil; Avrupa’da yerleşmiş stereotiplerin stilize edilmiş biçimleridir. Sonuç olarak, Haydn’ın bu sonatı üzerinden, müziklerarasılığın yalnızca biçimsel benzerliklerle sınırlı olmadığını; aynı zamanda kültürel temsil, egzotizm ve kimlik inşası süreçleriyle iç içe geçtiğini ortaya koymaktadır. Türk akademisindeki müziklerarasılık çalışmalarına öncü olacak nitelikte özgün bir katkı sunmaktadır.
Förderung
- Bu makale, TÜBİTAK BİDEB 2214-A tarafından desteklenen I. Viyana Klasikleri’nin Müziğindeki Türk Etkisinin Metinlerarasılık Kuramıyla İncelenmesi başlıklı dokt…
Zitieren
APA
Tuğer, F. G. Ç., & Toker, H. (2026). 18. Yüzyıl Avrupa Müziğinde Türk Etkisinin Müziklerarasılık Bağlamında İncelenmesi: Haydn Örneği (Hob. XVI/31). Journal of Music and Folklore Studies, 166-182. https://doi.org/10.65692/jmfs.1914744
Vancouver
Tuğer FGÇ, Toker H. 18. Yüzyıl Avrupa Müziğinde Türk Etkisinin Müziklerarasılık Bağlamında İncelenmesi: Haydn Örneği (Hob. XVI/31). Journal of Music and Folklore Studies. 2026:166-182. doi:10.65692/jmfs.1914744
BibTeX
@article{Tuer2026,
author = {Tuğer, Fatma Gökçe Çiçek and Toker, Hikmet},
title = {18. Yüzyıl Avrupa Müziğinde Türk Etkisinin Müziklerarasılık Bağlamında İncelenmesi: Haydn Örneği (Hob. XVI/31)},
journal = {Journal of Music and Folklore Studies},
year = {2026},
number = {Advanced Online Publication},
pages = {166--182},
doi = {10.65692/jmfs.1914744}
}
EUVIMED