Halife El-Meʾmūn dünya haritasının fiziki coğrafya özellikleri açısından değerlendirilmesi
Journal of Anatolian Geography · 2025
DOI: 10.65652/jag.1788332 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Journal of Anatolian Geography, 2025. Verfasst von Emre Özşahin und 2 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 32 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
El-Me’mûn dünya haritası, erken dönemlerde Müslüman coğrafyacılarının yeryüzü tasvirinde elde ettikleri gelişmiş teknik bilgileri yansıtması bakımından çığır açıcı bir kartografik üründür. Bu haritanın yeryüzünü oldukça ileri bir düzeyde tasvir etmesi onu diğer çağdaşlarından ayıran en önemli özelliklerinden birisidir. İslam kültür medeniyetinin erken dönem coğrafi bilgi birikimini yansıtan bu harita, aynı zamanda yapıldığı dönemin mekânsal algısını göstermesi bakımından çok büyük bir değer taşır. Bu çalışmada, El-Me’mûn dünya haritasının fiziki coğrafya özellikleri açısından değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışma içeriği daha hızlı ve güvenilir bilgiler üretmek için Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) tekniklerine dayalı topografik ve kartometrik doğruluk değerlendirmesi yöntemleriyle desteklenmiştir. Çalışma sonuçları El-Me’mûn dünya haritasının yeryüzünün tasvirine ait döneminin en gelişmiş replikası veya temsili bir çizimi olduğunu göstermiştir. Bu tür tarihi haritalar, modern coğrafi haritalar gibi detaylı ve nicel bilgi sağlamak için tasarlanmamıştır. Dolayısıyla bu harita belirli coğrafi özelliklere ait bir sayı değeri vermekten ziyade dönemin coğrafi bilgilerini ve bilinen dünyayı genel bir bakış açısıyla sunmaktır. Fiziki coğrafya özelliklerini gerçeğe oldukça yakın bir şekilde gösteren bu haritada coğrafi doğruluk kısmen sınırlı olmaktan öte, Orta Çağ koşulları için olağanüstü bir başarıya işaret etmektedir. Sonuç olarak küçük ölçekli teorik bir harita olan El-Me’mûn dünya haritası, dönemine ait topografya ve iklim özellikleri ile ilgili bilgi veren topoklimatik bir haritadır.
Zitieren
APA
Özşahin, E., Tuncel, E., & Kayalı, Ş. (2025). Halife El-Meʾmūn dünya haritasının fiziki coğrafya özellikleri açısından değerlendirilmesi. Journal of Anatolian Geography. https://doi.org/10.65652/jag.1788332
Vancouver
Özşahin E, Tuncel E, Kayalı Ş. Halife El-Meʾmūn dünya haritasının fiziki coğrafya özellikleri açısından değerlendirilmesi. Journal of Anatolian Geography. 2025. doi:10.65652/jag.1788332
BibTeX
@article{zahin2025,
author = {Özşahin, Emre and Tuncel, Ezgi and Kayalı, Şeyma},
title = {Halife El-Meʾmūn dünya haritasının fiziki coğrafya özellikleri açısından değerlendirilmesi},
journal = {Journal of Anatolian Geography},
year = {2025},
doi = {10.65652/jag.1788332}
}
EUVIMED