EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

Kardinalite kısıtlı portföy optimizasyonu modellerinin BİST verisi kullanılarak performans ve risk ölçütleri ile kıyaslanması

Çağrı Latifoğlu

Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi · 05.08.2026 · (Advanced Online Publication)

DOI: 10.65206/pajes.1919752 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, online erschienen am 05.08.2026. Verfasst von Çağrı Latifoğlu. Die Arbeit nennt 43 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Arka Plan—Seyrek portföyler geniş bir yatırım varlığı uzayında oluşturulan, göreceli olarak az sayıda varlığın sıfırdan büyük ağırlığa sahip olduğu portföylerdir. Kardinalite kısıtlı ortalama-varyans modeli (KK-OVM) ve ortalama-mutlak-sapma modeli (KK-OMSM) matematiksel disiplinle oluşturulması için kullanılan matematiksel programlama modellerindendir. Bu modellerin en iyi çözümlerinden elde edilen portföylerin geçerliliği; modellerin varsayımlarının sağlanması, girdilerin doğası ve kalitesi, uygun istatistiksel tahmin metotlarının kullanımı ile ilintilidir.Amaç—Bu ampirik araştırmanın amacı kardinalite kısıtlı portföy optimizasyonu için kullanılan, ortalama varyans ve ortalama mutlak sapma risk ölçütleri ile yapılandırılmış iki matematiksel optimizasyon modelini, ürettikleri portföyleri farklı performans ve risk ölçütleri ile modeli varsayımlarının ihlal edilip edilmediğini kontrol eden, tahmin, çıkarım, hipotez testi adımlarını birleştiren bir yaklaşımla kıyaslamaktır.Yöntem—03/01/2021-04/01/2026 tarih aralığında toplanmış, BİST30 ve BİST100 endekslerinde listelenen hisse senetlerinin kapanış fiyatları kullanılarak ampirik bir çalışma yapılmıştır. Bu bağlamda; 1) Veri filtrelenmiştir. 2) Haftalık doğrusal ve logaritmik getiriler haftalık ortalama kapanış fiyatlarından hesaplanmıştır. 3) Logaritmik getirilerin normal dağılıma uyup uymadığının kontrolü Anderson-Darling hipotez testi ile sağlanmıştır. 4) Haftalık logaritmik getiri dağılımı geleceğe yansıtılmıştır. 5) Yansıtılmış logaritmik getiri dağılımından yansıtılmış doğrusal getiri dağılımı elde edilmiştir. 6) Örneklem Ortalaması Yakınlaştırılması ile doğrusal getiri senaryoları oluşturulmuştur. 7) Ortalama varyans ve ortalama mutlak sapma risk ölçütleri ile yapılandırılmış, kardinalite kısıtlı, iki matematiksel optimizasyon modeli yansıtılmış veri ile elde edilmiştir. Bu modeller farklı riskten kaçınma ve kardinalite parametreleri ile çözülmüştür. 8) Modellerin çözümü ile elde edilen portföylerden hesaplanan performans ölçütleri: yıllık getiri, yıllık Sharpe oranı, yıllık Sortino oranı, yıllık Calmar oranı, ortalama-mutlak-sapma oranı ve ortalama düşme oranı; risk ölçütleri: yıllık yarı-sapma, yıllık yarı-değişkenlik, yıllık sapma, yıllık değişkenlik, koşullu % 95 riskteki değer ve en büyük çekilmedir. Bütün portföyler için hesaplanan performans ve risk ölçütleri, istatistiksel olarak güven aralığı hipotez testleriyle kıyaslanmıştır.Bulgular—Birçok BİST100 hissesi için logaritmik getirilerin normalliğinin % 1 istatistiksel anlamlılıkta reddedilemediği tespit edilmiştir. Kardinalite kısıtlarındaki sıkılaşmanın etkin sınırı getiri-risk grafiğinde sağa kaydırdığı ve aynı getiri için daha fazla risk almak gerekliliği doğurduğu tespit edilmiştir.Sonuç—Kardinalite kısıtlı ortalama-varyans ile yapılandırılmış portföy optimizasyonu modellerinin, ortalama-mutlak-sapma ile yapılandırılmış benzer modellere göre daha düşük riskli portföyler ürettiği gözlemlenmiştir. Risksiz getiri oranının düşük olduğu durumda riske göre ayarlanmış getirilerinin daha yüksek olduğu fakat yüksek risksiz getiri oranları altında ortalama mutlak sapma modellerinin bazı durumlarda ortalama-varyans modellerinin önüne geçen portföyler ürettiği de gözlemlenmiştir.

Zitieren

APA

Latifoğlu, Ç. (2026). Kardinalite kısıtlı portföy optimizasyonu modellerinin BİST verisi kullanılarak performans ve risk ölçütleri ile kıyaslanması. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. https://doi.org/10.65206/pajes.1919752

Vancouver

Latifoğlu Ç. Kardinalite kısıtlı portföy optimizasyonu modellerinin BİST verisi kullanılarak performans ve risk ölçütleri ile kıyaslanması. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2026. doi:10.65206/pajes.1919752

BibTeX
@article{Latifolu2026,
  author = {Latifoğlu, Çağrı},
  title = {Kardinalite kısıtlı portföy optimizasyonu modellerinin BİST verisi kullanılarak performans ve risk ölçütleri ile kıyaslanması},
  journal = {Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi},
  year = {2026},
  number = {Advanced Online Publication},
  doi = {10.65206/pajes.1919752}
}
Kostenlos starten →