Türkiye koşullarında beton atıklarından elde edilen geri dönüşüm agregalarının silindirle sıkıştırılmış beton yol kaplama şartnamesi açısından kullanılabilirliğinin değerlendirilmesi
Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi · 27.06.2026 · (Advanced Online Publication)
DOI: 10.65206/pajes.1873481 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, online erschienen am 27.06.2026. Verfasst von Ola Aljumaili und 4 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 35 Literaturangaben. Gefördert von: Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu.
Abstract (Originalsprache)
Arka Plan— Bu çalışmada, inşaat ve yıkıntı atıklarından elde edilen geri dönüşüm agregalarının (GDA), Silindirle Sıkıştırılmış Beton (SSB) kaplamalarda kullanılabilirliği, ulusal ve uluslararası standartlar çerçevesinde deneysel çalışmalarla değerlendirilmiştir. Geleneksel olarak kullanılan doğal agregaların hem temini hem de hazırlanması sırasındaki çevresel etkileri ve kaynak kısıtları dikkate alındığında, GDA’ların altyapı uygulamalarında kullanımı sürdürülebilirlik açısından önemli bir potansiyel sunmaktadır. Bununla birlikte, GDA’ların heterojen yapısı, bağlı harç fazı içermesi ve değişken fiziksel özellikleri, özellikle yol üstyapıları gibi yüksek dayanıklılık gerektiren uygulamalarda performans açısından belirsizlikler oluşturmaktadır. Bu kapsamda, farklı kaynaklardan elde edilen GDA’ların mühendislik özelliklerinin kapsamlı şekilde analiz edilmesi, standartlara uygunluklarının belirlenmesi ve potansiyel kullanım sınırlarının ortaya konması büyük önem arz etmektedir.Amaç— Bu çalışmanın temel amacı, inşaat ve yıkıntı atıklarından elde edilen GDA’ların, Türkiye’de giderek yaygınlaşan SSB yol kaplamalarında, Türkiye SSB Yol Genel Teknik Şartnamesi ve uluslararası literatürde tanımlanan agrega gereklilikleri kapsamında teknik olarak kullanılabilirliğini değerlendirmektir. Ayrıca GDA’ların dayanıklılık ve fiziksel performans parametreleri açısından sınır değerlerini ortaya koymak hedeflenmiştir.Yöntem— Farklı kaynaklardan temin edilen GDA’lar üzerinde tane dağılımı, ince malzeme miktarı, su emme oranı, birim hacim ağırlığı, sülfat içeriği ve organik madde muhtevasının belirlenmesi amacıyla kapsamlı fiziksel ve kimyasal analizler gerçekleştirilmiştir. Buna ek olarak Los Angeles aşınma deneyi, donma–çözünme dayanımı ve ASTM C88 kapsamında sülfat dayanıklılık deneyleri uygulanarak agregaların mekanik bütünlüğü ve uzun dönem performans potansiyeli değerlendirilmiştir. Elde edilen veriler, ilgili standart limitleriyle karşılaştırılarak GDA’ların SSB kaplamalarda kullanımına yönelik uygunluk analizi yapılmıştır.Bulgular— Deneysel sonuçlar, GDA’ların organik madde ve sülfat içeriği bakımından standart gerekliliklerini sağladığını ortaya koymuştur. Buna karşılık, yüksek su emme kapasitesi, düşük birim hacim ağırlığı ve özellikle donma–tuz etkilerine karşı sınırlı dayanım sergilemeleri önemli dezavantajlar olarak belirlenmiştir. Bu olumsuzlukların, GDA’ların gözenekli mikro yapısı ve bağlı harç fazının varlığı ile ilişkili olduğu değerlendirilmiştir.Sonuç— Çalışma kapsamında, GDA’ların SSB kaplamalarda tamamen dışlanması yerine, uygun tane fraksiyonları seçilerek ve kontrollü ikame oranları kullanılarak yol üstyapı tasarımlarında değerlendirilebileceği sonucuna varılmıştır. Bu yaklaşımın doğal agrega tüketimini azaltabileceği, inşaat ve yıkıntı atıklarının geri kazanımını teşvik edebileceği ve karbon ayak izinin düşürülmesine katkı sağlayabileceği öngörülmektedir. Ayrıca ileri çalışmalar kapsamında, GDA içeren SSB karışımlarının mekanik performansının, saha koşullarındaki uzun dönem davranışının ve çevresel ve ekonomik etkilerinin detaylı olarak araştırılması önerilmektedir.
Förderung
- Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu
Zitieren
APA
Aljumaili, O., Arslantürk, Y., Özdoğru, E., Şahin, O., & Şengün, E. (2026). Türkiye koşullarında beton atıklarından elde edilen geri dönüşüm agregalarının silindirle sıkıştırılmış beton yol kaplama şartnamesi açısından kullanılabilirliğinin değerlendirilmesi. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. https://doi.org/10.65206/pajes.1873481
Vancouver
Aljumaili O, Arslantürk Y, Özdoğru E, Şahin O, Şengün E. Türkiye koşullarında beton atıklarından elde edilen geri dönüşüm agregalarının silindirle sıkıştırılmış beton yol kaplama şartnamesi açısından kullanılabilirliğinin değerlendirilmesi. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2026. doi:10.65206/pajes.1873481
BibTeX
@article{Aljumaili2026,
author = {Aljumaili, Ola and Arslantürk, Yeşim and Özdoğru, Emine and Şahin, Oğuzhan and Şengün, Emin},
title = {Türkiye koşullarında beton atıklarından elde edilen geri dönüşüm agregalarının silindirle sıkıştırılmış beton yol kaplama şartnamesi açısından kullanılabilirliğinin değerlendirilmesi},
journal = {Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi},
year = {2026},
number = {Advanced Online Publication},
doi = {10.65206/pajes.1873481}
}
EUVIMED