EUVIMEDEUVIMED entdecken
Open Access · CC BY-NC-ND 4.0

อุดมการณ์และการต่อสู้ทางอุดมการณ์ในหนังสือนิทานภาพสำหรับเด็กของไทย : กรณีศึกษาหนังสือนิทานภาพชุดวาดหวัง

สุภาวดี ยาดี

วารสารศิลปะและวัฒนธรรมลุ่มแม่น้ำมูล · 19.08.2026 · 15 (2) · 473-493

DOI: 10.65205/acj.2026.11074 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift วารสารศิลปะและวัฒนธรรมลุ่มแม่น้ำมูล, online erschienen am 19.08.2026. Verfasst von สุภาวดี ยาดี. Die Arbeit nennt 26 Literaturangaben. Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY-NC-ND 4.0).

AbstractBibliografische AngabenZitieren

Abstract (Originalsprache)

งานวิจัยนี้ศึกษาหนังสือนิทานภาพสำหรับเด็กชุด “วาดหวัง” จำนวน 8 เรื่อง ในฐานะตัวบททางวัฒนธรรมที่สัมพันธ์กับบริบทสังคมการเมืองไทย มีวัตถุประสงค์ 2 ประการ ได้แก่ 1) ศึกษาอุดมการณ์ที่ปรากฏในหนังสือนิทานภาพสำหรับเด็กชุด “วาดหวัง” และ 2) ศึกษากลวิธีทางภาษาในการสร้างการต่อสู้ทางอุดมการณ์ที่ปรากฏในหนังสือชุดนี้ การวิจัยเป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ เก็บรวบรวมข้อมูลจากเอกสาร และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์ตัวบท (Textual Analysis) ร่วมกับการวิเคราะห์เชิงวาทกรรม (Discourse Analysis) โดยใช้แนวคิดเรื่องอุดมการณ์เป็นกรอบเพื่ออธิบายการถ่ายทอดและประกอบสร้างอุดมการณ์ ทั้งในระดับวัจนภาษาและอวัจนภาษา ผลการศึกษาพบว่า หนังสือนิทานภาพสำหรับเด็กชุด “วาดหวัง” นำเสนออุดมการณ์ประชาธิปไตยเป็นแกนหลัก โดยมีลักษณะสำคัญ 4 ประการ ได้แก่ 1) การให้คุณค่ากับสิทธิเสรีภาพ ทั้งเสรีภาพทางความคิด การแสดงออก และศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ โดยอ้างถึงบุคคลสาธารณะในฐานะสัญลักษณ์ 2) การเรียกร้องความเท่าเทียมในมิติสังคมและโครงสร้างผ่านการสะท้อนผลกระทบของความไม่เป็นธรรม 3) การตั้งคำถามต่อความชอบธรรมของอำนาจรัฐ และ 4) การส่งเสริมการมีส่วนร่วมทางการเมืองของพลเมือง การศึกษากลวิธีทางภาษาในการสร้างการต่อสู้ทางอุดมการณ์ พบกลวิธีสำคัญ 5 ด้าน ได้แก่ 1) การเลือกใช้คำเชิงบวก–ลบ เพื่อสร้างกรอบคุณค่าระหว่างประชาชนกับผู้มีอำนาจ 2) การนิยามศัพท์ใหม่ทางการเมืองเพื่อขยายความหมายของความเป็นพลเมือง 3) การอ้างอิงบุคคลสำคัญในฐานะสัญญะเชื่อมโยงประวัติศาสตร์การต่อสู้ทางการเมือง 4) การสร้างคู่ตรงข้ามเชิงอุดมการณ์ เช่น เสรีภาพ/การกดทับ ประชาชน/ผู้มีอำนาจ และ 5) การจัดโครงสร้างการเล่าเรื่องแบบ “การต่อสู้ การปลดปล่อย ชัยชนะ” ซึ่งทำให้การเปล่งเสียงของตัวละครเป็นชัยชนะเชิงสัญลักษณ์ และสร้างเรื่องเล่าแห่งความหวังในระดับจิตสำนึกของผู้อ่าน ผลการวิจัยช่วยขยายองค์ความรู้ด้านวรรณกรรมสำหรับเด็กและการวิเคราะห์วาทกรรมในบริบทสังคมไทย และเป็นแนวทางสำหรับนักวิชาการ และผู้ผลิตสื่อเด็กในการตระหนักถึงบทบาทของหนังสือนิทานภาพสำหรับเด็กในฐานะพื้นที่ของการประกอบสร้าง และต่อรองอุดมการณ์ โดยหนังสือชุด “วาดหวัง” ทำหน้าที่เป็นพื้นที่ทางวาทกรรมของการต่อสู้เชิงอุดมการณ์ผ่านองค์ประกอบของภาษา ภาพ และโครงสร้างเรื่องเล่าเป็นกลไกสำคัญ อุดมการณ์ประชาธิปไตยถูกทำให้เป็นคุณค่าพื้นฐานทางสังคม ขณะที่โครงสร้างอำนาจแบบกดทับถูกทำให้เป็นสิ่งที่ขัดแย้งกับคุณค่าความเป็นมนุษย์ สะท้อนความสัมพันธ์ระหว่างวรรณกรรมเด็ก อุดมการณ์ และบริบทสังคมไทย

Zitieren

APA

ยาดี, ส. (2026). อุดมการณ์และการต่อสู้ทางอุดมการณ์ในหนังสือนิทานภาพสำหรับเด็กของไทย : กรณีศึกษาหนังสือนิทานภาพชุดวาดหวัง. วารสารศิลปะและวัฒนธรรมลุ่มแม่น้ำมูล, 15(2), 473-493. https://doi.org/10.65205/acj.2026.11074

Vancouver

ยาดี ส. อุดมการณ์และการต่อสู้ทางอุดมการณ์ในหนังสือนิทานภาพสำหรับเด็กของไทย : กรณีศึกษาหนังสือนิทานภาพชุดวาดหวัง. วารสารศิลปะและวัฒนธรรมลุ่มแม่น้ำมูล. 2026;15(2):473-493. doi:10.65205/acj.2026.11074

BibTeX
@article{2026,
  author = {ยาดี, สุภาวดี},
  title = {อุดมการณ์และการต่อสู้ทางอุดมการณ์ในหนังสือนิทานภาพสำหรับเด็กของไทย : กรณีศึกษาหนังสือนิทานภาพชุดวาดหวัง},
  journal = {วารสารศิลปะและวัฒนธรรมลุ่มแม่น้ำมูล},
  year = {2026},
  volume = {15},
  number = {2},
  pages = {473--493},
  doi = {10.65205/acj.2026.11074}
}
Kostenlos starten →