SINIRDA KARBON DÜZENLEME MEKANİZMASI KAPSAMINDA TÜRKİYE’NİN SEKTÖREL KONUMU
Akademi Sosyal Bilimler Dergisi · 31.05.2026 · 13 (2) · 171-184
DOI: 10.65083/asbider.1850748 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Akademi Sosyal Bilimler Dergisi, online erschienen am 31.05.2026. Verfasst von M. Burak Tüfenk. Die Arbeit nennt 26 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma, Avrupa Birliği tarafından uygulamaya konulan Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) kapsamında Türkiye’nin sektörel ihracat yapısını, AB pazarına yönelim ve geçiş dönemindeki raporlama performansı boyutlarıyla incelemektedir. Çalışma, karşılaştırmalı betimleyici analiz yaklaşımına dayanmakta ve nedensel bir model kurmayı amaçlamamaktadır. Analiz iki resmi veri kaynağına dayanmaktadır: T.C. Ticaret Bakanlığı’nın 2021–2023 dönemine ait dış ticaret istatistikleri ve Avrupa Komisyonu’nun SKDM Gözden Geçirme Raporu [COM(2025) 783] kapsamındaki Q4 2023–Q2 2025 dönemi Geçici Kayıt Sistemi verileri. Raporlama performansı, veri kısıtı nedeniyle firmalar tarafından bildirilen gerçek emisyon verisi raporlama oranı üzerinden operasyonel olarak tanımlanmıştır. Bulgular, sektörler arasında hem ihracat yönelimi hem de raporlama performansı bakımından belirgin farklılıklar bulunduğunu göstermektedir. Türkiye, 18,3 milyon tonluk ihracat hacmiyle AB’ye SKDM kapsamındaki ürünlerde ikinci sırada yer almakta; çimento ve alüminyum sektörlerinde dünya birincisi konumundadır. Bununla birlikte ticari ağırlık, emisyon yoğunluğu ve raporlama performansı bakımından sektörler arasında yapısal farklılıklar bulunmaktadır. Özellikle alüminyum sektörü, yüksek AB pazar bağımlılığı, yüksek emisyon yoğunluğu ve görece düşük raporlama oranının bir arada bulunmasıyla en kırılgan sektör olarak öne çıkmaktadır. Buna karşılık demir-çelik sektörü, güçlü raporlama performansı ve daha dengeli pazar yapısıyla görece avantajlı bir konumdadır. Bu çerçevede çalışma, makro düzeydeki analizlerin ötesine geçerek ihracat yönelimi, emisyon yoğunluğu ve raporlama performansını sektörel düzeyde birlikte değerlendiren bütünleşik bir analitik çerçeve sunmaktadır.
Zitieren
APA
Tüfenk, M. B. (2026). SINIRDA KARBON DÜZENLEME MEKANİZMASI KAPSAMINDA TÜRKİYE’NİN SEKTÖREL KONUMU. Akademi Sosyal Bilimler Dergisi, 13(2), 171-184. https://doi.org/10.65083/asbider.1850748
Vancouver
Tüfenk MB. SINIRDA KARBON DÜZENLEME MEKANİZMASI KAPSAMINDA TÜRKİYE’NİN SEKTÖREL KONUMU. Akademi Sosyal Bilimler Dergisi. 2026;13(2):171-184. doi:10.65083/asbider.1850748
BibTeX
@article{Tfenk2026,
author = {Tüfenk, M. Burak},
title = {SINIRDA KARBON DÜZENLEME MEKANİZMASI KAPSAMINDA TÜRKİYE’NİN SEKTÖREL KONUMU},
journal = {Akademi Sosyal Bilimler Dergisi},
year = {2026},
volume = {13},
number = {2},
pages = {171--184},
doi = {10.65083/asbider.1850748}
}
EUVIMED