Edebiyat Eğitiminde Mekân ve Coğrafya: Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitapları Üzerine Bir İnceleme
TYB Akademi Dil Edebiyat ve Sosyal Bilimler Dergisi · 31.05.2026 · (47) · 9-33
DOI: 10.64985/tybakademi.1855329 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift TYB Akademi Dil Edebiyat ve Sosyal Bilimler Dergisi, online erschienen am 31.05.2026. Verfasst von Orhan Gazi Gökçe. Die Arbeit nennt 35 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma, edebiyat eğitimi ile mekân ve coğrafya arasındaki ilişkiyi lise düzeyindeki Türk Dili ve Edebiyatı öğretimi bağlamında incelemeyi amaçlamaktadır. Modern edebiyat kuramları, mekânın anlatının edilgen bir unsuru değil anlam kuran, temayı yönlendiren ve karakter inşasını belirleyen kurucu bir yapı olduğunu ortaya koymaktadır. Bu kuramsal çerçeveden hareketle araştırmada, 2024 yılında Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’ne göre hazırlanan ve aşamalı olarak okutulmaya başlanan Hazırlık, 9. ve 10. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı ders kitaplarında mekân unsurunun hangi işlevlerle ele alındığı incelenmiştir. Araştırma, nitel araştırma yaklaşımı kapsamında doküman incelemesi ve yorumlayıcı metin çözümlemesi yöntemiyle yürütülmüştür. Öğretim programı, ders kitaplarında yer alan edebî metinler ve bu metinlere eşlik eden etkinlikler mekânın anlam kurucu işlevi bağlamında analiz edilmiştir. Bulgular, mekân öğretiminin sınıf düzeylerine göre işlev değiştirerek yapılandırıldığını göstermektedir. Hazırlık sınıfında mekân kültürel bellek ve medeniyet bilinci ekseninde ele alınırken 9. sınıfta yaşam biçimini ve üretim ilişkilerini belirleyen somut bir çevre olarak sunulmakta; 10. sınıfta ise estetik, psikolojik ve değer üretici bir yapı hâline gelmektedir. Çalışma, lise düzeyinde mekân öğretiminin aşamalı bir model doğrultusunda yapılandırıldığını ortaya koymakta ve edebî coğrafya kuramı ile edebiyat eğitimi arasında sistematik bir köprü kurmaktadır.
Zitieren
APA
Gökçe, O. G. (2026). Edebiyat Eğitiminde Mekân ve Coğrafya: Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitapları Üzerine Bir İnceleme. TYB Akademi Dil Edebiyat ve Sosyal Bilimler Dergisi, 9-33. https://doi.org/10.64985/tybakademi.1855329
Vancouver
Gökçe OG. Edebiyat Eğitiminde Mekân ve Coğrafya: Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitapları Üzerine Bir İnceleme. TYB Akademi Dil Edebiyat ve Sosyal Bilimler Dergisi. 2026:9-33. doi:10.64985/tybakademi.1855329
BibTeX
@article{Gke2026,
author = {Gökçe, Orhan Gazi},
title = {Edebiyat Eğitiminde Mekân ve Coğrafya: Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitapları Üzerine Bir İnceleme},
journal = {TYB Akademi Dil Edebiyat ve Sosyal Bilimler Dergisi},
year = {2026},
number = {47},
pages = {9--33},
doi = {10.64985/tybakademi.1855329}
}
EUVIMED