BORSA İSTANBUL ÇİMENTO SEKTÖRÜNDE KÂRLILIĞIN BELİRLEYİCİLERİ: NAKİT AKIŞI VE FAALİYET ETKİNLİĞİ PERSPEKTİFİ
Bookarion Journal of Social Sciences · 2025
DOI: 10.64734/bjss.1-1-04 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Bookarion Journal of Social Sciences, 2025. Verfasst von Başak ERDEM ÇANKAYA und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit wurde bisher 1-mal zitiert (Crossref) und nennt 20 Literaturangaben. Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY 4.0).
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma, sermaye yoğun bir yapıya sahip olan Borsa İstanbul (BİST) Çimento sektöründe karlılık belirleyicilerini; faaliyet etkinliği, büyüme ve nakit akışı göstergeleri perspektifinden incelemektedir. Çalışmanın temel amacı, geleneksel kârlılık analizlerinin ötesinde, operasyonel verimliliğin ve nakit yaratma kapasitesinin "kârlılığın kalitesi" üzerindeki etkisini ortaya koymaktır. Bu kapsamda, Borsa İstanbul’da işlem gören 11 çimento firmasının 2014-2023 dönemine ait verileri, dinamik panel veri analizi yöntemiyle test edilmiştir. Çalışmada bağımlı değişken olarak Aktif Kârlılık Oranı (ROA) kullanılırken; bağımsız değişkenler faaliyet etkinliği (Aktif Devir Hızı, Stok Devir Hızı, Borç Devir Hızı), büyüme (Aktif ve Satış Büyümesi) ve nakit akışları (İşletme, Yatırım, Finansman) olarak kategorize edilmiştir. Analiz bulguları, çimento sektöründe kârlılığın en güçlü belirleyicisinin "büyüme" değil, "faaliyet etkinliği" olduğunu göstermektedir. Aktif Devir Hızı ve Stok Devir Hızı’nın kârlılık üzerindeki pozitif ve güçlü etkisi, varlıkların verimli kullanımının önemini kanıtlamaktadır. Buna karşın, Borç Devir Hızı’nın negatif etkisi, borçların aşırı hızlı ödenmesinin likiditeyi zayıflatarak kârlılığı düşürdüğüne işaret etmektedir. Çalışmanın en dikkat çekici bulgusu, İşletme Faaliyetlerinden Nakit Akışı’nın (İFNA) kârlılık üzerinde beklentilerin aksine negatif bir etkiye sahip olmasıdır. Bu durum, sektördeki yüksek enerji maliyetleri ve uzun tahsilat vadelerinin operasyonel nakit üzerinde yarattığı baskı ile açıklamak mümkündür. Ayrıca, aktif ve satış büyüme oranlarının kârlılık üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi bulunamamıştır. Sonuç olarak çalışma, çimento sektöründe sürdürülebilir finansal performansın, hacimsel büyümeden ziyade; operasyonel verimlilik, stratejik stok yönetimi ve dengeli bir nakit akış yönetimi ile sağlanabileceğini ortaya koymaktadır.
Zitieren
APA
ÇANKAYA, B. E., & ÜRKMEZ, M. (2025). BORSA İSTANBUL ÇİMENTO SEKTÖRÜNDE KÂRLILIĞIN BELİRLEYİCİLERİ: NAKİT AKIŞI VE FAALİYET ETKİNLİĞİ PERSPEKTİFİ. Bookarion Journal of Social Sciences. https://doi.org/10.64734/bjss.1-1-04
Vancouver
ÇANKAYA BE, ÜRKMEZ M. BORSA İSTANBUL ÇİMENTO SEKTÖRÜNDE KÂRLILIĞIN BELİRLEYİCİLERİ: NAKİT AKIŞI VE FAALİYET ETKİNLİĞİ PERSPEKTİFİ. Bookarion Journal of Social Sciences. 2025. doi:10.64734/bjss.1-1-04
BibTeX
@article{ANKAYA2025,
author = {ÇANKAYA, Başak ERDEM and ÜRKMEZ, Mehmet},
title = {BORSA İSTANBUL ÇİMENTO SEKTÖRÜNDE KÂRLILIĞIN BELİRLEYİCİLERİ: NAKİT AKIŞI VE FAALİYET ETKİNLİĞİ PERSPEKTİFİ},
journal = {Bookarion Journal of Social Sciences},
year = {2025},
doi = {10.64734/bjss.1-1-04}
}
EUVIMED