Üniversite öğrencilerinin elektronik sigara kullanım durumu ve elektronik sigara kullanımına etki eden faktörlerin değerlendirilmesi
Turkish Journal of Tobacco Control · 05.06.2026 · 6 · 39-40
DOI: 10.64511/tjtc.2026.89 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Turkish Journal of Tobacco Control, online erschienen am 05.06.2026. Verfasst von Merve Bek und 5 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 14 Literaturangaben. Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY 4.0).
Abstract (Originalsprache)
Giriş: Elektronik sigaralar (e-sigara), ilk kez 2003 yılında patentlenmiş olup kısa sürede küresel bir pazar hacmine ulaşmıştır.1 Temelde bir batarya ve ısıtma elemanı içeren bu cihazlar, nikotin ve çeşitli aromaları içeren likitleri aerosol haline getirerek kullanıcıya ulaştırır.2,3 Sigara içme deneyimini taklit eden birinci nesil cihazlardan, günümüzdeki gelişmiş tank sistemlerine kadar evrilen bu ürünler, özellikle aromatik içerikleri sayesinde ilk kez deneyen genç kullanıcılar için cazip bir başlangıç noktası oluşturmaktadır.4,5 Nikotinli e-sigaraların yüksek bağımlılık potansiyeline sahip olduğu ve EVALI gibi akut, ciddi akciğer hasarlarına yol açabildiği kanıtlanmış olmasına rağmen, ürünlerin uzun vadeli sağlık etkileri üzerindeki endişeler sürmektedir.6,7 Dünya genelinde 34 ülkede satışı yasaklanmış olsa da, pek çok ülkede hala yeterli yasal düzenleme bulunmamaktadır.6 Amaç: Bu çalışmanın amacı, üniversite öğrencilerinin e-sigara kullanım prevalansını ve kullanım alışkanlıklarını saptamak; bağımlılık düzeyleri ile duyusal beklentiler arasındaki ilişkiyi ve bağımlılığa etki eden temel faktörleri değerlendirerek sağlık politikalarına ışık tutacak veriler sunmaktır. Gereç ve Yöntemler: Araştırma, Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu’nda öğrenim gören yaklaşık 1900 öğrenciyi kapsayan kesitsel tipte epidemiyolojik bir çalışmadır. Araştırmanın örneklem büyüklüğü; beklenen prevalans %50, güven aralığı %99 ve hata payı %5 kabul edilerek 492 olarak hesaplanmıştır.8 Çalışma sürecinde hedeflenen bu sayıya ulaşılarak toplam 497 öğrenci ile araştırma tamamlanmıştır. Veriler, 2025 yılının aralık ayında çevrimiçi anket formu aracılığıyla toplanmıştır. Veri toplama aracında sosyodemografik soruların yanı sıra Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi9,10, E-Sigara Bağımlılığı Ölçeği (EBÖ)11,12 ve Duyusal Elektronik Sigara Beklentileri Ölçeği (DESBÖ)12,13 kullanılmıştır. İstatistiksel değerlendirmede tanımlayıcı analizler, ki-kare testi ve verilerin normal dağılmaması nedeniyle non-parametrik testler (Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis ve Spearman Korelasyon) uygulanmıştır. Bulgular: Çalışmaya katılan öğrencilerin 416’sı kadın (%83,7), 81’i erkekti (%16,3) ve yaş ortalamaları 20,39 (±4,91) idi. Katılımcıların %35,0’inin sigara, %7,6’sının e-sigara ve %3,4’ünün ısıtılmış tütün ürününü aktif olarak kullandığı saptandı. E-sigara kullanımı sıklığı; erkeklerde, alkol kullananlarda ve eş zamanlı geleneksel sigara kullanımı olanlarda daha fazla idi (p
Zitieren
APA
Bek, M., Yüksel, R. G., Alkan, S. N. E., Emiral, G. Ö., Ünal, E., & Gökler, M. E. (2026). Üniversite öğrencilerinin elektronik sigara kullanım durumu ve elektronik sigara kullanımına etki eden faktörlerin değerlendirilmesi. Turkish Journal of Tobacco Control, 6, 39-40. https://doi.org/10.64511/tjtc.2026.89
Vancouver
Bek M, Yüksel RG, Alkan SNE, Emiral GÖ, Ünal E, Gökler ME. Üniversite öğrencilerinin elektronik sigara kullanım durumu ve elektronik sigara kullanımına etki eden faktörlerin değerlendirilmesi. Turkish Journal of Tobacco Control. 2026;6:39-40. doi:10.64511/tjtc.2026.89
BibTeX
@article{Bek2026,
author = {Bek, Merve and Yüksel, Rüveyda Gürkan and Alkan, Sema Nur Eryılmaz and Emiral, Gülsüm Öztürk and Ünal, Egemen and Gökler, Mehmet Enes},
title = {Üniversite öğrencilerinin elektronik sigara kullanım durumu ve elektronik sigara kullanımına etki eden faktörlerin değerlendirilmesi},
journal = {Turkish Journal of Tobacco Control},
year = {2026},
volume = {6},
pages = {39--40},
doi = {10.64511/tjtc.2026.89}
}
EUVIMED