İşitme engelli çalışanlarda sigara kullanımı ve sağlık okuryazarlığı: İş yeri temelli yenilikçi bir müdahale
Turkish Journal of Tobacco Control · 05.06.2026 · 6 · 14-15
DOI: 10.64511/tjtc.2026.75 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Turkish Journal of Tobacco Control, online erschienen am 05.06.2026. Verfasst von Şeyma Nur Elif Erdoğan und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 4 Literaturangaben. Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY 4.0).
Abstract (Originalsprache)
Giriş: İşitme engelli bireyler, sağlık bilgi süreçlerinin sözel iletişime dayanması nedeniyle koruyucu sağlık hizmetlerine erişimde ciddi bariyerlerle karşılaşmakta ve sağlık eşitsizliklerinden daha fazla etkilenmektedir.1 Dezavantajlı gruplarda tütün kullanımı daha yüksek oranlarda görülmesine rağmen, bu bireylere yönelik tütün kontrolü uygulamaları literatürde oldukça sınırlıdır.2,3 Literatür taramalarında, Türkiye’de ve dünyada işitme engellilere özgü, işaret dili destekli ve biyolojik ölçüm içeren iş yeri temelli sigara bırakma müdahalesi bildiğimiz kadarıyla yoktur.3,4 Bu çalışma, bu önemli boşluğu doldurmayı ve işitme engelli çalışanlarda sağlık okuryazarlığı ile sigara kullanımı arasındaki ilişkiyi değerlendirmek ayrıca işaret dili desteğiyle uygulanan sigara bırakma eğitimi, diyafragmatik solunum egzersizleri ve ekshale karbonmonoksit (CO) ölçümünün etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Araştırma, bir sanayi işletmesinde çalışan 27 işitme engelli bireyin katılımıyla gerçekleştirilen müdahale içerikli tanımlayıcı bir çalışmadır. Veri toplama sürecinde Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi ve Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği-32 (TSOY-32) kullanılmıştır. Müdahale kapsamında; işaret dili desteğiyle yapılandırılmış sigara bırakma eğitimi verilmiş, diyafragmatik solunum egzersizleri uygulamalı olarak gösterilmiş ve ekshale karbonmonoksit (CO) ölçümleri yapılarak bireysel farkındalık oluşturulması hedeflenmiştir. Bulgular: Katılımcıların %33’ünün aktif sigara kullanıcısı olduğu saptanmıştır. TSOY-32 sonuçları, katılımcıların %70’inin “yetersiz”, %18’inin ise “sorunlu-sınırlı” sağlık okuryazarlığı düzeyine sahip olduğunu ortaya koymuştur. Düşük sağlık okuryazarlığı ile sigara kullanımı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunamamıştır (p
Zitieren
APA
Erdoğan, Ş. N. E., & Almaz, M. C. (2026). İşitme engelli çalışanlarda sigara kullanımı ve sağlık okuryazarlığı: İş yeri temelli yenilikçi bir müdahale. Turkish Journal of Tobacco Control, 6, 14-15. https://doi.org/10.64511/tjtc.2026.75
Vancouver
Erdoğan ŞNE, Almaz MC. İşitme engelli çalışanlarda sigara kullanımı ve sağlık okuryazarlığı: İş yeri temelli yenilikçi bir müdahale. Turkish Journal of Tobacco Control. 2026;6:14-15. doi:10.64511/tjtc.2026.75
BibTeX
@article{Erdoan2026,
author = {Erdoğan, Şeyma Nur Elif and Almaz, Mehmet Celal},
title = {İşitme engelli çalışanlarda sigara kullanımı ve sağlık okuryazarlığı: İş yeri temelli yenilikçi bir müdahale},
journal = {Turkish Journal of Tobacco Control},
year = {2026},
volume = {6},
pages = {14--15},
doi = {10.64511/tjtc.2026.75}
}
EUVIMED