Alevi-Bektaşilikte Sır Dilinin Retoriği
SÜREK Alevilik - Bektaşilik ve Kültür Araştırmaları Dergisi · 30.06.2026 · (6) · 13-23
DOI: 10.64342/surekdergi.1925872 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift SÜREK Alevilik - Bektaşilik ve Kültür Araştırmaları Dergisi, online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von Didem Gülçin Erdem Kük. Die Arbeit nennt 24 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Alevi-Bektaşilikte sır, inanç sisteminin odağında yer alan kavramlar arasındadır. Sır kavramı etrafında gelişen ve sırrın saklanması ile ehline emanet edilmesini amaçlayan söylem stratejisi, “sır dili” olarak adlandırılmaktadır. İnanç evreninin ezoterik yapısına uygun bir nitelik arz eden sır dili, yalnızca gizli tutulması gereken bilgiyi korumakla kalmaz; aynı zamanda bilginin kimlere hangi yollarla aktarılacağını da belirleme görevi üstlenir. Alevi-Bektaşi ritüel metinlerinde, sözlü ve yazılı kaynaklarında kullanılan sır dili, gelişigüzel bir dil değil; kendi içerisinde retorik kaideleri olan, sistemli, çok katmanlı ve işlevsel bir dil olma özelliği gösterir. Bu tespitten hareketle ortaya koyduğumuz çalışmada, Alevi-Bektaşilikte sır dilinin retoriğinin ele alınması amaçlanmıştır. Bu doğrultuda, ilk adımda Alevi-Bektaşilikte sır kavramı hakkında bilgi verildikten sonra, sır kavramı merkezli gelişen dilin işletilmesinde istifade edilen retorik araçlar örtük anlatım, içerme ve dışarıda tutma ile sessizlik olarak tespit edilmiş, örnekler üzerinden ele alınarak detaylandırılmıştır. Çalışma sonucunda, Alevi-Bektaşilikte sır şeklinde ifade edilen bilginin dil vasıtasıyla şifrelenmesinde yararlanılan retorik araçların yalnızca metafizik hakikatin gizlenmesini yahut kendisini kademeli olarak açık etmesini mümkün kılmakla kalmadığı; aynı zamanda dilsel bir strateji alanı yaratılmasını sağladığı tespit edilmiştir.
Zitieren
APA
Kük, D. G. E. (2026). Alevi-Bektaşilikte Sır Dilinin Retoriği. SÜREK Alevilik - Bektaşilik ve Kültür Araştırmaları Dergisi, 13-23. https://doi.org/10.64342/surekdergi.1925872
Vancouver
Kük DGE. Alevi-Bektaşilikte Sır Dilinin Retoriği. SÜREK Alevilik - Bektaşilik ve Kültür Araştırmaları Dergisi. 2026:13-23. doi:10.64342/surekdergi.1925872
BibTeX
@article{Kk2026,
author = {Kük, Didem Gülçin Erdem},
title = {Alevi-Bektaşilikte Sır Dilinin Retoriği},
journal = {SÜREK Alevilik - Bektaşilik ve Kültür Araştırmaları Dergisi},
year = {2026},
number = {6},
pages = {13--23},
doi = {10.64342/surekdergi.1925872}
}
EUVIMED