Zap Suyu Savaşı (132/750): Bir Dönemin Sonu, Yeni Bir Dönemin Başlangıcı
Kocaeli İlahiyat Dergisi · 18.06.2026 · 10 (1) · 77-99
DOI: 10.64270/kider.1887524 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Kocaeli İlahiyat Dergisi, online erschienen am 18.06.2026. Verfasst von Cuma Karan und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 53 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
132/750 yılında Dicle Nehri’nin kollarından Zap Suyu kıyısında gerçekleşen ve ismini buradan alan Zap Suyu Savaşı, Emevî ve Abbâsî devletleri arasındaki siyasî güç mücadelesinin en kanlı ve sonuçları itibariyle en belirleyici savaşıdır. Bu savaş, yalnızca iki hanedan arasındaki iktidar mücadelesini değil, aynı zamanda İslâm dünyasında siyasi ve sosyal dengelerin yeniden şekillenmesini de beraberinde getirmiştir. Savaş öncesinde Abbâsîler, Emevîlerin merkezî otoritesine karşı sistemli bir hazırlık yapmış, Abdullah b. Ali komutasında ordularını organize ederek harekete geçmiştir. Emevî tarafında ise halife II. Mervân, hanedanın varlığını ve siyasi hakimiyetini korumak amacıyla kendi kuvvetlerini savaşa sürmüştür. Başlangıçta çatışmalarda üstünlük Emevîlerin tarafında görünse de Abbâsîlerin disiplinli ordusu ve etkili stratejileri kısa sürede savaşın seyrini değiştirmiştir. Abdullah b. Ali’nin taktiksel dehası, savaşın kaderini belirlemiştir. Özellikle süvarilerin atlarından inip piyade olarak çarpışmaya katılması, Abbâsîlerin savaşta üstünlük kurmasını sağlamış; Emevî ordusunun disiplinini bozmuş ve II. Mervân’ın savaş alanından kaçmasına yol açmıştır. Bu zafer, Abbâsîlerin siyasi ve askerî otoritesini pekiştirmiş, Emevîler üzerinde ciddi bir baskı oluşturmuştur. Bu çalışmada, temel/klasik kaynaklar esas alınarak Zap Suyu Savaşı’nın İslâm tarihindeki önemi ortaya konulmakta ve bu vesileyle literatürdeki bir boşluğun kısmen de olsa doldurulması amaçlanmaktadır. Araştırmada temel olarak genel tarih, nesep, şehir tarihi ve coğrafya alanlarındaki klasik eserlerin yanı sıra, güncel bilimsel literatürün sunduğu değerlendirmeler de dikkate alınmıştır. Böylece konuya hem derinlemesine hem de çağdaş bir perspektifle yaklaşılmıştır. Çalışmada, savaşın öncesine ait siyasî ve sosyal koşullar ayrıntılı biçimde ele alınarak savaşın ortaya çıkış sebepleri açıklanmakta; askerî strateji ve taktikler incelenerek savaşın seyri analiz edilmekte; sonuçları ise İslâm tarihi üzerindeki etkileri bağlamında değerlendirilmektedir.
Zitieren
APA
Karan, C., & Takı, B. (2026). Zap Suyu Savaşı (132/750): Bir Dönemin Sonu, Yeni Bir Dönemin Başlangıcı. Kocaeli İlahiyat Dergisi, 10(1), 77-99. https://doi.org/10.64270/kider.1887524
Vancouver
Karan C, Takı B. Zap Suyu Savaşı (132/750): Bir Dönemin Sonu, Yeni Bir Dönemin Başlangıcı. Kocaeli İlahiyat Dergisi. 2026;10(1):77-99. doi:10.64270/kider.1887524
BibTeX
@article{Karan2026,
author = {Karan, Cuma and Takı, Berat},
title = {Zap Suyu Savaşı (132/750): Bir Dönemin Sonu, Yeni Bir Dönemin Başlangıcı},
journal = {Kocaeli İlahiyat Dergisi},
year = {2026},
volume = {10},
number = {1},
pages = {77--99},
doi = {10.64270/kider.1887524}
}
EUVIMED