Külli Kaideler Bağlamında Rekabet Hukukunun Temel İlkeleri
Kocaeli İlahiyat Dergisi · 2025
DOI: 10.64270/kider.1789756 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Kocaeli İlahiyat Dergisi, 2025. Verfasst von Selami Aykul. Die Arbeit nennt 35 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu makale, rekabet olgusunu İslâm hukuku perspektifinden ele almakta ve özellikle küllî kaideler çerçevesinde rekabetin hukuki ve ahlaki temellerini incelemektedir. Rekabet, modern hukukta serbest piyasa ekonomisinin işleyişi için vazgeçilmez bir mekanizma olarak kabul edilirken, İslâm hukukunda adalet, hakkaniyet ve toplumsal fayda ilkeleriyle sınırlandırılmış bir özgürlük alanı olarak değerlendirilmiştir. Çalışmada, İslâm hukukunda rekabetin müstakil bir kavram olarak ele alınmamasına rağmen, ticari hayatı düzenleyen pek çok fıkhî hükmün rekabeti doğrudan veya dolaylı biçimde düzenlediği ortaya konulmaktadır. Makalenin temel amacı, İslâm hukukunun rekabet anlayışını küllî kaideler üzerinden sistematik biçimde temellendirmek ve bu ilkelerin modern rekabet hukukuyla olan kesişim noktalarını göstermektir. Bu bağlamda “zarar vermenin yasaklanması”, “zararın giderilmesi”, “meşakkat karşısında kolaylık sağlanması”, “örfün hükme kaynaklık etmesi”, “zararların ehveni ile giderilmesi” ve “mefsedetin giderilmesinin menfaatin elde edilmesinden öncelikli olması” gibi temel küllî kaideler ele alınmıştır. Söz konusu kaidelerin hem klasik fıkıh literatüründe hem de çağdaş rekabet hukukunda benzer işlevler üstlendiği tespit edilmiştir. Çalışmada ayrıca hisbe kurumu üzerinden İslâm toplumlarında piyasanın denetlenmesi, haksız rekabetin önlenmesi ve tüketicinin korunması gibi mekanizmalar incelenmiştir. Sonuç olarak makale, İslâm hukukunun rekabeti tamamen serbest bırakmadığını; aksine toplumsal maslahat, adalet ve zararların önlenmesi ilkeleri doğrultusunda düzenlediğini ortaya koymakta ve bu yaklaşımın modern rekabet hukukuna etik ve normatif açıdan önemli katkılar sunduğunu göstermektedir.
Zitieren
APA
Aykul, S. (2025). Külli Kaideler Bağlamında Rekabet Hukukunun Temel İlkeleri. Kocaeli İlahiyat Dergisi. https://doi.org/10.64270/kider.1789756
Vancouver
Aykul S. Külli Kaideler Bağlamında Rekabet Hukukunun Temel İlkeleri. Kocaeli İlahiyat Dergisi. 2025. doi:10.64270/kider.1789756
BibTeX
@article{Aykul2025,
author = {Aykul, Selami},
title = {Külli Kaideler Bağlamında Rekabet Hukukunun Temel İlkeleri},
journal = {Kocaeli İlahiyat Dergisi},
year = {2025},
doi = {10.64270/kider.1789756}
}
EUVIMED