Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuruda İkincillik İlkesi ve “Süper Temyiz” Söylemi: Kavramsal Bir Eleştiri
Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi · 15.06.2026 · 23 (2) · 861-905
DOI: 10.63117/yuhfd.1919360 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, online erschienen am 15.06.2026. Verfasst von Necdet Umut Orcan. Die Arbeit nennt 84 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Türk hukuk doktrininde Anayasa Mahkemesinin bireysel başvuru yolundaki rolünü tanımlarken kullanılan, neredeyse sloganlaşmış bir ifade bulunmaktadır: “Anayasa Mahkemesi bir süper temyiz mahkemesi değildir.” Son yıllarda bu söylem, diğer yüksek yargı organları ve bazı siyasi aktörler tarafından AYM'nin yetkilerini sınırlamaya ve verdiği ihlal kararlarının meşruluğunu zedelemeye yönelik politik bir araç olarak kullanılmaktadır. Bu makale, süper temyiz söylemini eleştirel bir perspektifle ele almaktadır. Makale süper temyiz ve onunla bağlantılı olarak öne sürülen ikincillik kavramlarının gerçek anlamlarını inceleyerek bu kavramlara ilişkin yaygın yanlış anlamaları tartışmaktadır. İkincillik ilkesinin tali olmak anlamına gelmediği, aksine son sözün AYM'de olduğu vurgulanmaktadır. Bu yasağın ve ilkenin çizdiği sınırlar ele alındıktan sonra çalışma, AYM’nin bariz takdir hatası ve açık keyfîlik hâllerinde yaptığı istisnai incelemelerin niteliğini de tartışmaya açmaktadır. Zira bu iki hâlin süper temyiz mahkemesi gibi davranmak mı olmadığı, yoksa davranmama yasağının istisnası mı olduğu belirsizdir. Başka bir deyişle AYM’nin bariz takdir hataları ve açık keyfîlik hâllerinde yaptığı denetim kanun yolu denetimi niteliğinde mi olmadığı için mümkündür? Yoksa kanun yolu denetimi niteliğindedir ancak kanun yolu denetimi yapmama yasağı bu iki hâli kapsamamakta mıdır? Çalışmada, AYM’nin bu istisnayı uyguladığı kararlardan da yola çıkarak, ikinci görüş benimsenmektedir.
Zitieren
APA
Orcan, N. U. (2026). Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuruda İkincillik İlkesi ve “Süper Temyiz” Söylemi: Kavramsal Bir Eleştiri. Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 23(2), 861-905. https://doi.org/10.63117/yuhfd.1919360
Vancouver
Orcan NU. Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuruda İkincillik İlkesi ve “Süper Temyiz” Söylemi: Kavramsal Bir Eleştiri. Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 2026;23(2):861-905. doi:10.63117/yuhfd.1919360
BibTeX
@article{Orcan2026,
author = {Orcan, Necdet Umut},
title = {Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuruda İkincillik İlkesi ve “Süper Temyiz” Söylemi: Kavramsal Bir Eleştiri},
journal = {Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi},
year = {2026},
volume = {23},
number = {2},
pages = {861--905},
doi = {10.63117/yuhfd.1919360}
}
EUVIMED